واکاوی مفهوم مشروعیت حکومت بررسی مقایسه ای؛ دیدگاههای توماس آکوئیناس و خواجه نصیرالدین طوسی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)

2 دانشآموخته علوم سیاسی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)

doi
چکیده

از مسائل مهم سیاست، مشروعیت حکومت و تلاش برای تأیید و تصدیق آن است. این مقاله، در صدد بررسی دیدگاه دو اندیشمند و متکلم بزرگ قرن سیزدهم، توماس آکوئیناس قدیس و خواجه نصیرالدین طوسی دربارۀ مشروعیت حکومت است (مسئله)؛ موضوعی که تاکنون مورد بررسی قرار نگرفته است. با توجه به پرورش آکوئیناس در سنت مسیحی– اروپایی و خواجه نصیرالدین طوسی در سنت اسلامی– ایرانی در پی پاسخ به این پرسش دارد که اندیشه‌های این دو متکلم در مورد مشروعیت حکومت، چه مبنا و صورتی دارد؟(سؤال) این اصطلاح، به واسطه برداشت‌های مفهومی متضاد در دیدگاه نظریه‌پردازان مختلف، جلوه‌ها و معانی متفاوتی یافته است، در نتیجه، این مقاله از نوع اکتشافی بوده و برای آن فرضیه‌ای ارائه نشده است(فقدان فرضیه). از این رو، مقصد مقاله پیش رو، بررسی برداشت‌های دو اندیشمند بزرگ دینی، بدون هرگونه ارزشیابی دیدگاه‌های آنان است(هدف). داده‌های پژوهش، بر مبنای روش کتابخانه‌ای و اسنادی،گردآوری شد و در چهارچوب روش تطبیقی به عنوان نتیجه، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت(روش). با وجود مشابهت چشمگیر در مبانی نظری آکوئیناس و خواجه به دلیل مبانی الهی، دیدگاه این دو در قطب مخالف یکدیگر قرار دارد، بنابراین، می‌توان گفت: مفهوم‌سازی مشروعیت حکومت وابسته به زمینه‌ای است که مفهوم‌سازی در آن رخ میدهد(یافته).