اصول و کارکردهای دیپلماسی عمومی در سیرة نبوی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم سیاسی دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز

doi
چکیده

رسالت پیامبر… و نهضت  عظیم و تمدن‌ساز نبوی  در عرصة روابط بین‌المللی و دیپلماسی، تحولات ایجابی بنیادین و سیره  و سنن بدیعی را از خود بر جای گذاشته  و مایة انتشار و گسترش اسلام در بسیاری از کشورها و ملل دور و نزدیک شده است. با وجود این، هنوز جای این پرسش باقی است که دیپلماسی نبوی چه  ماهیت و صِبغة غالبی دارد و از چه مصادیق و کارکردی برخوردار است؟(سئوال) بدین لحاظ، این نوشتار بر این مدعا تکیه زده که ماهیت و صبغة اصلی دیپلماسی دولت نبوی بیشتر از نوع دیپلماسی عمومی و نرم‌افزارانه است که وجوه معنوی، فرهنگی و اصلاحی در آن غالب و پررنگ است. چنین امری بیانگر آن است که در نظام اسلامی، اصلی‌ترین وظیفه و کارکرد دیپلماسی اصلاح توحیدی و  فرهنگی مردم و تهذیب آنها در همة سطوح ملی و جهانی است. (فرضیه) هدف در این مقاله آن است که شواهد اجمالی از وجوه دیپلماسی دولت نبوی (هدف) به شیوه توصیفی و تحلیل اسنادی ارائه گردد. (روش) توحید زیربنای دیپلماسی عمومی نبوی بوده است و این دیپلماسی، با نگرشی جهان‌وطنانه و اصلاح گرایانه و با هدف تحقق امت واحده، از راهبردهای تبلیغی و روانی مناسب و صلح‌جویانه و مسالمت‌آمیز بهره‌گیری کرده و، بدین‌وسیله، دعوتی فراگیر و جهانی و موفق را سامان داده است. (یافته)