اثرات تمرین HIIT و مکمل بوقناق بر شاخص های متابولیکی و ضداکسایشی در موش های صحرائی نر دیابتی

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 استاد فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه

3 گروه علوم پایه، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.

4 گروه تغذیه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران.

doi
10.22059/jsb.2025.403708.1688
چکیده

زمینه و هدف: دیابت نوع ۲ با هیپرگلیسمی، مقاومت به انسولین و استرس اکسیداتیو همراه است. این مطالعه اثرات مجزا و همزمان تمرین تناوبی با شدت بالا (HIIT) و عصاره بوقناق را بر شاخص‌های متابولیکی و اکسیداتیو–آنتی‌اکسیدانی در مدل حیوانی دیابت ارزیابی کرده است. مواد و روش‌ها: پنجاه موش نر ویستار به‌طور تصادفی به پنج گروه کنترل سالم، کنترل دیابتی، دیابتی+بوقناق، دیابتی+HIIT ، دیابتی+HIIT+بوقناق تقسیم شدند. شاخص‌های گلوکز خون، انسولین، مقاومت به انسولین(HOMA-IR)، حساسیت به انسولین (QUICKI)، MDA، GPx و TAC سنجش شد. تحلیل با آنوا یک‌راهه و آزمون‌های تعقیبی (توکی/ولچ) انجام گرفت؛ سطح معنی‌داری p<0.05 بود. یافته‌ها: نسبت به گروه دیابتی، هر یک از مداخلاتِ HIIT و بوقناق به‌تنهایی موجب کاهش معنادار گلوکز و HOMA-IR و افزایش انسولین و TAC شدند (p<0.05) و MDA را نیز کاهش معنادار دادند. افزایش GPx در گروه مکمل و گروه ترکیبی معنی‌دار بود، اما در HIIT تنها مشاهده نشد(p<0.05) . تنها مداخله توأم HIIT+بوقناق QUICKI را به‌طور معنی‌دار بهبود داد (p<0.01) و بیشترین کاهش گلوکز و MDA و بیشترین افزایش انسولین، GPx و TAC در این گروه ثبت شد (p≤0.001). نتیجه‌گیری: HIIT و بوقناق هر یک اثرات مفیدی بر کنترل گلوکز و تعادل اکسیدان/آنتی‌اکسیدان دارند؛ بااین‌حال، اجرای هم‌زمان آن‌ها با اثر هم‌افزایی، بر مداخلات منفرد برتری نشان داد. این یافته‌ها از تدوین رویکردهای چندوجهی در مدیریت دیابت نوع ۲ حمایت می‌کند.