فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به بررسی نسبت‌های موجود میان انسان و محیط در ادوار پیش‌ازتاریخی اختصاص دارد. با استفاده از ابزارهای محاسباتی چند متغیره، عامل‌‌های اصلی برپایی سکونتگاه‌های انسانی در محدوده‌ی جغرافیایی سرفیروزآباد کرمانشاه مورد سنجش قرار می‌گیرد. دهستان سرفیروزآباد کرمانشاه در جنوب شهرستان کرمانشاه و در امتداد جنوب‌شرقی ماهیدشت واقع است. این دهستان توسط یکی از نگارندگان مورد بررسی‌‌های باستان‌شناختی قرار گرفته و این مقاله محصول انجام تحلیل بر محوطه‌‌های شناسایی شده از فصل نخست آن بررسی است. این پژوهش در چارچوب باستان‌شناسی محیطی و تحلیلی و در مورد شواهد حاصل از بررسی‌‌های سطح‌الارضی باستان‌شناختی در آن ناحیه صورت گرفته است. رویکرد این پژوهش عبارتست از محاسبه و سنجش آماری عامل‌های مؤثر بر پراکنش محوطه‌های پیش‌ازتاریخی ناحیه‌ی مورد بحث و کشف همبستگی‌‌های طبیعی و فرهنگی میان آن‌ها در طول زمان. هدف از این مطالعه درک نسبت‌های همبسته‌ی موجود میان انسان و محیط در ادوار مختلف پیش‌ازتاریخی و شناخت فرآیندهای بلندمدت کاربری اراضی در محیط مورد مطالعه است. این پژوهش به این پرسش اصلی معطوف است که عناصر محیطی چه اثرات قابل‌تشخیصی بر توسعه و پیچیدگی سکونتگاه‌های پیش‌ازتاریخی دره‌ی سرفیروزآباد کرمانشاه گذاشته است؟ با توجه به نتایج به‌دست آمده، هر یک از دوره‌‌های پیش‌ازتاریخی، در شیوه‌ی ترکیب عامل‌‌ها و مؤلفه‌های مؤثر بر شیوه‌ی پراکنش سکونتگاه‌های انسانی متمایز بوده‌اند. هم‌چنین روشن شد که امکان سکونت بلندمدت انسان‌ها در این ناحیه بسیار به‌وجود منابع محیطی پایدار وابسته و بیشتر بخش‌های این ناحیه، در ادوار گذشته نیز هم‌چون امروز خالی از سکونتگاه‌های انسانی دائمی است. زیست‌بوم سرفیروزآباد محصول فرآیندهای بلندمدتی است که خود از برهم‌کنش‌های پیوسته و همبسته‌ی همه‌ی عناصر جان‌دار و بی‌جان آن اثر پذیرفته و تصمیم‌های انسان‌ها برای سکونت در این منطقه نیز ازجمله عامل‌های دگرگونی صورت‌های محیطی آن در طول زمان به‌حساب می‌آید. نتایج حاصل از این‌دست مطالعات می‌تواند در راستای برنامه‌ریزی‌های بلندمدت منابع زیستی مورد بهره‌برداری قرار گیرند.