نگاهی به پروندة دابوس، چشماندازی به نظام آتی ثبت اختراعات
نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
3 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
doi
10.22059/jolt.2024.365991.1007232چکیده
هوش مصنوعی به عنوان یکی از حوزههای مهم فناوری نوین در حال نفوذ در همة زمینههای زندگی بشری است. یکی از این زمینهها اختراعاتی است که توسط هوش مصنوعی ایجاد میشود و این پرسش مطرح میشود که آیا هوش مصنوعی میتواند از حق اختراع برخوردار شود؟ چه ضرورتی به شناسایی این حق وجود دارد و چالشهای شناسایی این حق در چارچوب نظام سنتی حقوق مالکیت فکری چیست؟ پژوهشگران در این نوشتار امکان مخترع بودن هوش مصنوعی را با تأکید بر پروندة مشهور دابوس، اولین هوش مصنوعی مخترع، که نام آن در اظهارنامة ثبت اختراع به عنوان مخترع درج میشود، مطالعه میکنند. در پژوهش حاضر تلاش میشود با روش تحلیلیـ توصیفی و با پرداختن به روند پروندة دابوس امکان تطبیق الزامات ثبت اختراع با شاخصههای هوش مصنوعی بررسی شود و امکان مخترع و مالک بودن هوش مصنوعی مورد تدقیق قرار گیرد.. در این نوشتار سرانجام نتیجهگیری میشود که پذیرش دابوس به عنوان مخترع در برخی ادارات ثبت اختراع بینالمللی میتواند سرآغازی برای تغییر در نظام نوین اختراع و شناسایی سایر حقوق، از جمله حقوق شخصیت، برای هوش مصنوعی باشد.