ارثِ طفل ناشی از اشتباه در باروری های پزشکی در حقوق ایران، انگلیس و فرانسه

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دکتری، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران (نویسنده مسئول) fa.akhoondi@khu.ac.ir

doi
10.48308/jlr.2024.234221.2643
چکیده

باروری‌های پزشکی اخیراً با استقبال بسیاری در کشورهای جهان روبروشده است. در عین حال چالش‌های متعددی ناشی از به‌کارگیری این فناوری جدید ممکن است حادث شود و یکی از آنها وقوع اشتباه در مراحل مختلف نگهداری و انجماد، ذوب و کاشت است. درصورت بروز اشتباه موثر، آثار مالی ناشی از باروری‌های پزشکی ممکن است تحت تاثیر قرارگیرد که یکی از مهمترین آنها، توارث است. مقوله حق یا حکم‌بودن توارث و همچنین حصری‌بودن اسباب و موانع آن موجب اختلاف دیدگاه در حوزه ارث‌بری است. به ویژه در حوزه باروری‌های ناهمگون( با دخالت شخص ثالث) سوالی که مطرح می‌شود اینست که طفل ناشی از اهدا، در صورت بروز اشتباه موثر از ارث محروم می‌شود یا خیر؟ بعلاوه درفرض عدم محرومیت اینکه از چه‌کسی ارث می‌برد نیز چالش‌برانگیز است. پژوهش پیش‌رو با بهره‌گیری از داده‌های کتابخانه‌ای و برخط و به‌روش توصیفی- تحلیلی به اثبات این فرضیه کوشیده است که ظرفیت ماده 864 قانون مدنی ایران و عدم حصری بودن ارث‌بران سببی، راه‌حل مطلوب برای ارث‌بردن طفل ناشی از اهدا در روش‌های ناهمگون است و به‌نظر کمترین چالش فقهی-‌حقوقی را به‌دنبال دارد و مجوز شرعی و قانونی برای محرومیت طفل ناشی از اشتباه از ارث، به‌رسمیت شناخته‌نشده‌است. در حقوق انگلیس و فرانسه با استفاده از نظریه نسب‌حکمی و شناسایی طفل ناشی از اهدا به‌عنوان طفل طبیعی و قانونی زوجین از چالش‌های بعدی پیشگیری‌نموده‌اند و بدین‌ترتیب درصورت بروز اشتباه موثر، نهادهای حمایتی متعددی از طفل در مقابل مخاطرات احتمالی حفاظت‌خواهندکرد و ظرفیت نظام‌جبران‌خسارت کارآمد و پیشرفته می‌تواند از زیان‌دیده اشتباه موثر، حمایت نماید.