سرمایهگذاری مسئولانة صندوقهای بازنشستگی؛ ملاحظات اخلاقی و چالشها
نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22059/jolt.2023.360085.1007206چکیده
صندوقهای بازنشستگی به عنوان مهمترین فعالان نظامهای تأمین اجتماعی در سرمایهگذاریهای خود از اصولی پیروی میکنند. یکی از این اصول اصل سرمایهگذاری مسئولانه است. سرمایهگذاری مسئولانه به معنای تجمیع عوامل محیط زیستی، اجتماعی، و حکمرانی در فرایند تصمیمگیری برای سرمایهگذاری (بلندمدت) و ادارة فعالیتهای مربوط به آن است. تأکید بر سرمایهگذاری مسئولانه از سوی سازمانهای بینالمللی و گرایش بسیاری از صندوقهای بازنشستگی ایالات متحدة امریکا، انگلستان، و کشورهای عضو اتحادیة اروپا به آن دلالت بر اهمیت موضوع دارد. با این حال، در نظام حقوقی ایران در مورد این نوع سرمایهگذاری قانونگذار سکوت کرده است و رویکرد صندوقهای بازنشستگی ایران نیز در مورد پذیرش یا عدم پذیرش سرمایهگذاری مسئولانه مشخص نیست. به همین جهت، مقالة حاضر با استفاده از روش توصیفیـ تحلیلی و بر مبنای مطالعات کتابخانهای به بررسی سرمایهگذاری مسئولانة صندوقهای بازنشستگی پرداخته است. یافتههای این مقاله دلالت بر آن دارد که صندوقهای بازنشستگی در کشورها رویکردهای مختلفی به سرمایهگذاری مسئولانه دارند؛ طوری که برخی از آنها بهشدت از قواعد سرمایهگذاری مسئولانه تبعیت میکنند، برخی دیگر تا حدی سعی در رعایت این اصل دارند، و برخی به رعایت این اصل هیچ توجهی ندارند. رویکرد این دو گروه اخیر از صندوقها عمدتاً به فقدان دانش لازم برای سرمایهگذاری مسئولانه، دشواری انتخاب پرتفوی، و هزینهبر بودن این نوع سرمایهگذاری بازمیگردد.