بررسی علل طلاق توافقی در میان اقوام عرب اهواز

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مطالعات زنان گرایش حقوق زن در اسلام- دانشگاه ادیان و مذاهب

2 استادیار عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

3 استادیار عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

4 استادیار عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب قم

doi
10.22038/mjms.2020.17528
چکیده

 مقدمه از آنجایی که طلاق توافقی در میان ایرانیان عرب تبار ساکن اهواز نسبت به سایر شهرهای کشور شیوع بیشتری پیدا کرده است لذا این پژوهش با هدف پی بردن به علل طلاق توافقی در بین ایرانیان عرب‌تبار انجام شده است. روش کار  نوع مطالعه با روش تلفیقی کمی و کیفی با استفاده از ابزار پرسش‌نامه و مصاحبه‌ انجام شده است. جامعه آماری شامل 650 مورد طلاق توافقی زوجین و 8 مورد شیوخ عرب اهواز بوده است. در این پژوهش  اطلاعات موجود در 17 دفترخانه ثبت طلاق شهر اهواز در بازه زمانی تابستان 1396 تا تابستان 1397 استخراج گردید. حجم نمونه‌ با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ 277 مورد تعیین گردید که با این وجود برای کاهش سطح خطا 300 مورد در نظر گرفته شد. گردآوری داده‌ها باروش پرسشنامه‌ای  و مصاحبه انجام گرفته و سوالات آن خودساخته است و در پی سنجش ‌واقعیت‌های عینی است که با تمرکز روی متغیرها و بدون ارزش‌گذاری و با استقلال زمینه‌ها، انجام ‌پذیرفته است. نتایج نتایج بررّسی فرضیه‌‌های پژوهش نشان داد؛ عوامل ازدواج اجباری در سنین پایین، تحمیل کارهای دشوار به زن، روابط فرا زناشویی، اعمال خشونت زوج نسبت به زن، حمایت شیوخ و بزرگان عشیره، باور ترجیح جنسی، تأثیر مثبتی بر طلاق توافقی داشته است. فرضیات این تحقیق که با استفاده از  تحلیل واریانس و ضریب همبستگی پیرسون و به‌صورت فراوانی بوده است. سطح معنی داری 000/0 است که با خطای 05/0 محاسبه شده است. البته روایی آن با روش محتوایی سازه و صوری تأیید و پایایی اندازه‌گیری، با فرمول آلفای کرونباخ (به اندازه 796/0) تأیید شده است. نتیجه گیری طلاق توافقی در میان ایرانیان عرب تبار اهواز از ویژگی‌های متمایزی نسبت به طلاق توافقی و معنای رایج آن برخوردار است، به‌طوری که این طلاق تحت تأثیر خرده فرهنگ‌های حاکم بر زندگی قومی وقبیله‌ای قرار داشته و عوامل مؤثر برآن جدای از خواسته‌های فردی به تعصبات قومی، رفع مصالحت‌آمیز برخی از ناهنجاری‌ها، انحرافات خانوادگی، جلوگیری از وقوع انتقام‌گیری، قتل و خونریزی بوده است. در این میان شیوخ و بزرگان هر طایفه نقش میانجی‌گری را برعهده داشتند و از حیث شکل و معنای طلاق توافقی در بین این اقوام ماهیّت دیگری داشته است که در این پژوهش به آن‌ها اشاره شده است.