ارزیابی تكنیک های پایش تغییرات کاربری اراضی با استفاده از تصاویر ماهواره ای و GIS (مطالعه موردي: شهر كرمانشاه)

نویسندگان
doi
10.71633/jshsp.2026.1199054
چکیده

امروزه گسترش شهرها و افزايش جمعيت در آن­ها به خاطر مهاجرت مردم به دنبال يافتن و دسترسي به زندگي بهتر به عنوان يكي از دغدغه‌هاي اصلي مديران شهري مطرح است. شهر كرمانشاه در حال حاضر بزرگترين شهر منطقة غرب ايران است كه به خاطر موقعيت استراتژيك آن، روند رو به رشد سريعي را دنبال مي‌كند. سنجش از راه دور و تصاوير ماهواره‌اي ابزار بسيار مناسبي براي بررسي تغييرات كاربري اراضي در دوره‌هاي زماني مختلف مي‌باشد. هدف این مطالعه، بررسي تغييرات كاربري اراضي شهر كرمانشاه در فاصله زماني سال­هاي 1375 تا 1400 مي‌باشد. در اين مطالعه، ابتدا، تصاوير ماهواره‌اي لندست سنجنده TM و OLI مربوط به سالهاي 1375 و 1400 تهيه شده و تصحيحات هندسي و راديومتريكي بر روي آن­ها صورت گرفت. سپس روش­هاي پايش تغيير مولفه‌هاي اصلي، تبديل تسلدکپ (شاخص­هاي سبزينگي و رطوبت)، NDVI و همچنين روش طبقه­بندي نظارت شده شبکه عصبي فازي، براي ارزيابي روند تغييرات آنها در دو دوره زماني تهيه گرديد. نتايج نشان داد كه در بين مولفه‌هاي اصلي، شاخص PCA 2 تغييرات كاهشي و افزايشي را بخوبي نمايش مي‌دهد و در بين مولفه‌هاي تسلدکپ، شاخص سبزينگي تغييرات كاهشي و بدون تغيير كاربري­ها را بخوبي نمايش مي‌دهد، در حالي كه شاخص رطوبت، تغييرات افزايشي كاربري اراضي را با دقت بالايي نمايش مي‌دهند. همچنين دقت و نتيجه شاخص NDVI بسيار به شاخص سبزينگي نزديک است. نتايج طبقه­بندي نظارت شده ‌حاكي از افزايش ساليانه مناطق شهري به ميزان 6/109 هكتار در سال بوده كه بيشترين كاهش در كابري‌هاي كشاورزي و اراضي باير بوده است.