دیدگاههای فکری و مبانی مسئولیت مدنی اعمال تحریم
نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jolt.2023.358567.1007199چکیده
تداوم اعمال تحریمها علیه ایران و آثار زیانبار آن بر اشخاص حقیقی و حقوقی متعدد لزوم تعیین دامنة مسئولیت مدنی ناشی از اعمال تحریم را به عنوان یک مسئلة مهم مطرح کرده است. روشن شدن این موضوع نیازمند بررسی دیدگاههای فکری حاکم بر حدود مشروعیت تحریم و سپس تعیین دامنة مسئولیت مدنی ناشی از اعمال تحریم نامشروع در حقوق داخلی و حقوق بینالملل است. پژوهش حاضر با روش تحلیلیـ توصیفی و با استفاده از ابزار کتابخانهای به بررسی تحلیلی ابعاد یادشده میپردازد. نظر به تفاوت مفهومی مبانی مسئولیت مدنی در حقوق داخلی و حقوق بینالملل، مسئولیت مدنی ناشی از اعمال تحریم در حقوق داخلی تابع نظریة تقصیر نوعی و در حقوق بینالملل تابع نظریة خطر است. اما هر دو نظام داخلی و بینالملل دارای این نقطة مشترکاند که نفس ارتکاب عملِ ناقض حقوق بینالملل را به عنوان یک عنصر نوعی فارغ از عمدی یا غیرعمدی بودن آن عمل موجب تحقق مسئولیت میدانند. بدین ترتیب، اعمال تحریمهایی که وضع یا اثر آن ناقض مقررات بینالمللی است موجب تحقق مسئولیت مرجع تحریمکننده میشود.