تراجنسیتی‌ها در تقاطع علم و دین: تحلیلی گفتمانی با تکیه بر مدل استنمارک

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علم و دین، دانشگاه شهید بهشتی، پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری،

2 استادیار جامعه‌شناسی سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری(نویسنده مسئول)

doi
10.30465/srs.2025.51774.2211
چکیده

این مطالعه به تحلیل جایگاه‌سوژگی افراد تراجنسیتی در گفتمان‌های علمی (روان‌پزشکی و جامعه‌شناسی) و دینی (مسیحیت و فقه شیعی) پرداخته و تعاملات این دو نهاد را بررسی کرده است. هدف پژوهش، درک تغییرات درونی هر گفتمان و روابط پویای آن‌ها با استفاده از مدل چندبعدی استنمارک است که بر اهداف، روش‌ها و نتایج تأکید می‌کند. بر اساس مدل استنمارک، روابط علم و دین پویا و متنوع است و از تقابل و جدایی تا همکاری و تحول در نوسان است. هر دو نهاد به کاهش آلام و تعریف هویت انسان مدرن اهمیت می‌دهند، اما با روش‌ها و نتایج متفاوت. علم به پذیرش این افراد تمایل دارد، اما دین رویکردهایی از طرد تا پذیرش نشان می‌دهد.