ارزیابی چالش‌های سیاست‌های مسکن قابل استطاعت از منظر روابط علّی (نمونه موردی: مسکن مهر و طرح ملی مسکن شهر اردبیل)

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

2 دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی

3 دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی

doi
چکیده

مقدمه: مسکن قابل استطاعت یکی از سیاست‌گذاری‌های اساسی در کشورهای مختلف محسوب می‌شود که هدف از آن تأمین مسکن مقرون‌به‌صرفه برای اقشار متوسط و کم‌درآمد می‌باشد. با این حال، این سیاست‌ها در بیشتر موارد و به‌ویژه در کشورهای درحال توسعه با چالش‌هایی مواجه می‌باشند و شناسایی این چالش‌ها می‌تواند موجب ارائه‌ی سیاست‌ها و الگوهای مطلوب مسکن قابل استطاعت گردد. هدف : هدف از پژوهش حاضر ارزیابی چالش‌های سیاست‌های مسکن قابل استطاعت از منظر روابط علّی با تأکید بر سیاست‌های مسکن مهر و طرح ملی مسکن در شهر اردبیل می‌باشد. روش پژوهش: روش تحقیق در مطالعه‌ی حاضر کمی با هدف کاربردی و ماهیت توصیفی-تحلیلی می‌باشد که در راستای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های میانگین عددی و فریدمن در نرم‌افزار SPSS و تکنیک DEMATEL استفاده شده است. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که مهمترین چالش‌های سیاست‌های مسکن مهر و طرح ملی مسکن در شهر اردبیل عبارتند از اقتصادی، مکان‌یابی و کالبدی، مدیریتی و حقوقی و اجتماعی که به ترتیب میانگین عددی آن‌ها 84/3، 65/3، 33/3 و 16/3 و میانگین رتبه‌ای فریدمن آن‌ها 03/12، 05/11، 14/10 و 82/8 می‌باشد. در بین چالش‌های فرعی نیز مهمترین آن‌ها شامل ساخت پروژه‌ها در خارج و حاشیه‌ی شهر (افزایش هزینه‌ی رفت‌وآمد، کاهش جذابیت سکونت)، افزایش شدید هزینه‌ی ساخت به‌دلیل تورم و ثابت ماندن تسهیلات، عدم توان پرداخت هزینه‌ی این مساکن توسط بسیاری از متقاضیان، فقدان خدمات اجتماعی کافی (تبدیل به سکونتگاه‌های خوابگاهی) و پراکندگی مدیریت بین دستگاه‌های مختلف (راه و شهرسازی، شهرداری، خدمات شهری) می‌باشد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که چالش‌های مکان‌یابی و کالبدی از بیشترین تأثیرگذاری و چالش‌های اجتماعی از بیشترین تأثیرپذیری برخوردار می‌باشند. همچنین چالش‌های مکان‌یابی و کالبدی بیشترین تعامل را با سایر چالش‌های مورد مطالعه داشته‌اند. درنهایت چالش‌های مکان‌یابی و کالبدی، مدیریتی و حقوقی و اقتصادی چالش‌های علّی و چالش‌های اجتماعی معلول می‌باشند. از این‌رو، سیاست‌های آینده‌ی مسکن باید به‌نحوی باشند که با برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری منسجم در ابعاد مختلف کاهش این چالش‌ها و تأمین مسکن قابل استطاعت مناسب را منجر گردند.