ارزیابی سطح پایداری اقتصادی سکونتگاه‌های روستایی در استان آذربایجان شرقی (مطالعه‌ی موردی روستای کندوان)

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تهران

2 دانشگاه علوم پزشکی تهران

3

doi
چکیده

مقدمه: ارزیابی سطح پایداری اقتصادی سکونتگاه‌های روستایی فرایندی است که طی آن میزان توان اقتصادی یک روستا برای تداوم زندگی، تأمین معیشت پایدار و مقاوم‌بودن در برابر شوک‌های اقتصادی سنجیده می‌شود. این ارزیابی معمولاً با بررسی شاخص‌هایی مانند تنوع فعالیت‌های اقتصادی، اشتغال و درآمد، دسترسی به بازارها، وجود زیرساخت‌های تولیدی و خدماتی، بهره‌وری منابع، و میزان مشارکت اقتصادی ساکنان انجام می‌گیرد. هدف از این سنجش آن است که مشخص شود اقتصاد روستا تا چه اندازه می‌تواند نیازهای ساکنان را برآورده کرده و در عین حال بدون آسیب‌زدن به منابع طبیعی و سرمایه‌های محلی، در بلندمدت پایدار بماند. این ارزیابی به برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران کمک می‌کند تا نقاط ضعف و قوت اقتصادی روستا را شناسایی کرده و برای افزایش تاب‌آوری و توسعه پایدار آن راهکارهای مناسب ارائه دهند. . ارزیابی سطح پایداری اقتصادی سکونتگاه‌های روستایی به معنای بررسی میزان سلامت و توان تاب‌آوری اقتصاد یک روستا در برابر تغییرات و چالش‌هاست. در این فرایند با تحلیل عواملی مانند تنوع مشاغل، درآمد پایدار خانوارها، دسترسی به منابع مالی و اعتباری، کارایی نظام تولیدی، وجود زیرساخت‌های حمایتی مانند راه، آب، انرژی و فناوری، و همچنین پیوند روستا با بازارهای منطقه‌ای و شهری، مشخص می‌شود که آیا اقتصاد روستا توان ادامه رشد و پایداری را دارد یا نه. این ارزیابی کمک می‌کند تا میزان وابستگی اقتصاد روستا به یک منبع درآمد، توان نوآوری و بهره‌برداری اصولی از منابع محلی و نقش مشارکت اجتماعی در رونق اقتصادی بهتر درک شود. در نهایت، نتایج این بررسی‌ها زمینه‌ای برای برنامه‌ریزی توسعه‌ای فراهم می‌کند تا اقتصاد روستا مقاوم‌تر، متنوع‌تر و پایدارتر شود. ﻫﺮگاه روﻧﺪ ﺗﺤﻮل و ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﻓﻀﺎﻳﻲﺳﻜﻮﻧتگاهﻫﺎو ﻋﻮاﻣﻞﻣﺆﺛﺮدر آن، ﺗﺤﺖﺗﺄﺛﻴﺮﻧﻴﺮوﻫﺎ و روﻧﺪﻫﺎي دروﻧﻲ و ﺑﻴﺮوﻧﻲاز ﻟﺤﺎظ زﻣﺎﻧﻲ در ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﻳﻜﺪیگر و ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻜﺎﻧﻲ، ﻗﺮار گیرﻧﺪ، در ﻧﻈﺎم و ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻧﺎﺑﺴﺎﻣﺎﻧﻲﻫﺎﻳﻲ ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻲآﻳﺪﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻧﺎپاﻳﺪاريﺳﻜﻮﻧتگاهﻫﺎي روﺳﺘﺎﻳﻲﻣﻲﺷﻮد.در چنین ﺷﺮاﻳﻄﻲ دﺧﺎﻟﺖ در ﻧﻈﺎم ﺳﻜﻮنتگاﻫﻲ ﺑﻪﻣﻨﻈﻮرپاﻳﺪار ﻧﻤﻮدن و ﺑﻬﻴﻨﻪﺳﺎزي آن ﺿﺮورياست. هدف: هدف از این مقاله ارزیابی سطح پایداری اقتصادی سکونتگاه‌های روستایی در استان آذربایجان شرقی(مطالعه‌ی موردی روستای کندوان) است. روش پژوهش: بدین منظور و در جهت ارزیابی پتانسیل‌های گردشگری از دو مدل کرچنرو gamپرداخته شده است. روش کرچنر: که در سال 2016 مطرح گردیده‌است، مدل مذکور به 5 گروه تقسیم و بررسی می‌گردد. و تقریباً تمام خصوصیات ژئوتوریسم را شامل می‌شود.روش gam: روش ارزیابی فیزیکی ژئومورفوسایت‌های اولیه برای سنجش برنامه‌ریزی و مدیریت پایدارمکان های دارای میراث طبیعی و تبدیل آن‌ها به مقاصد گردشگری است. یافته‌ها: نتایج حاصله از مدل کرچنر بیانگر این است که شاخص ارزش‌های زیبایی(82/0) بیشترین امتیاز را کسب کرده همچنین در مدل gam شاخص تعداد بازدیدکنندگان بیشترین امتیاز را کسب کرده است. نتیجه‌گیری: بنابراین نتیجه می‌گردد، بر اساس ارزیابی مدل‌های مورد مطالعه منطقه کندوان دارای توانمندی‌ها و پتانسیل‌های بالایی جهت جذب توریست در منطقه دارد. در نهایت پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آتی برای ارزیابی پتانسیل‌های ئوتوریستی در مناطق مورد مطالعه از مدال سرانو_ گنزالز_ تروبا استفاده گردد.