مدلی برای پیادهسازی دولت الکترونیک سبز با استفاده از روش نقشه شناختی فازی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران
2 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه میبد، میبد، رفسنجان، ایران
3 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران
doi
10.22054/jims.2025.83357.2943چکیده
وجود چالشهایی مانند گردش مداوم اطلاعات، حضور فعال دولت در محیط آنلاین، تغییرات اکولوژیکی در شیوههای کار و زندگی و مشکل آلودگی امواج الکترونیکی، نقش دولتها را در مدیریت سبز ضروری و اجتنابناپذیر کرده است. به همین دلیل، دولتها همراه با گسترش استفاده از اینترنت و فناوری اطلاعات در سازمانها، توجه ویژهای به حفاظت از منابع زیستی دارند تا بتوانند ضمن جلب اعتماد ذینفعان به خدمات الکترونیکی، رعایت اصول زیستمحیطی را بهعنوان یک راهبرد پایدار دنبال کنند. پژوهش حاضر باهدف طراحی مدل دولت الکترونیک سبز انجام شد. برای انجام این پژوهش، پس از بررسی ادبیات موضوع و بهرهگیری از نظرات خبرگان، با نمونهگیری گلوله برفی پیمایشی در میان صاحبنظران موضوع انجام پذیرفت که حجم نمونه با در نظر گرفتن قاعده اشباع نظری تا 12 نفر مشخص شد. 34 مؤلفه در قالب 8 بعد اصلی شناسایی شدند. اصلیترین عوامل مؤثر بر پیادهسازی دولت الکترونیک سبز عبارتاند از: مدیریت ارتباط با شهروند، مدیریت ارائه خدمات، مدیریت منابع انسانی، مدیریت رویداد، الزامات قانونی، مدیریت مالی، مدیریت راهبردی و مدیریت فرهنگی؛ سپس با استفاده از متدولوژی نقشه شناختی فازی، چگونگی ارتباط میان عوامل تبیین گردید. در این مسیر، مفهوم مدیریت فرهنگی با 54/1 درجه بیشترین تأثیرگذاری و مدیریت ارتباطات شهروندی با درجه 249/1 بیشترین تأثیرپذیری را دارد. همچنین نتایج نشان داد که مدیریت راهبردی با بیشترین درجه مرکزیت از دیگر مفاهیم اساسیتر است. بدینجهت توجه به این مفهوم در ایجاد دولت الکترونیک سبز نهتنها یک ضرورت انکارناپذیر است بلکه یک نیاز حیاتی برای کمک به مدیران در تمامی حیطههای تصمیمگیری و برنامهریزی است. الگوی پیشنهادی کاربرد مهمی برای سیاستگذاران جهت تدوین راهبردهای موفق دولت الکترونیک سبز ارائه میدهد.