شناسایی و مدلسازی ریاضی قابلیتهای سازمانی با رویکرد فازی و بهینهسازی ژنتیک در مدل تعالی سازمانی- مورد مطالعه: شرکت ارتباطات سیار ایران (همراه اول (MCI))
نویسندگان
1 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران
3 کارشناس ارشد مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 استاد، گروه مدیریت تولید و عملیات، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
5 دکتری مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22054/jims.2025.83816.2947چکیده
در دنیای رقابتی امروز، سازمانها برای حفظ جایگاه خود باید از رقبا متمایز شوند که این تمایز از طریق مزیت رقابتی، ناشی از قابلیتها یا استراتژیهای نوآورانه، به دست میآید. قابلیتهای سازمانی نقش مهمی در موفقیت کسبوکار دارند. همچنین، استفاده از مدلهای تعالی سازمانی مانند EFQM نیز به شناسایی فرصتها و بهبود عملکرد کمک کرده و در سازمانها به ارزیابی انسجام داخلیشان میپردازد. با توجه به اینکه وضعیت توانمندیهای سازمانی در شرکت همراه اول (شرکت ارتباطات سیار ایران) بر اساس نسخه جدید مدل EFQM مورد بررسی قرار نگرفته است، این تحقیق به دنبال شناسایی قابلیتهای سازمانی مدل جدید و طراحی یک مدل ریاضی بهینهسازی بر اساس آن است. روش تحقیق این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر جمعآوری دادهها توصیفی پیمایشی است. جامعه آماری شامل متخصصان دانشگاهی، فعالان حوزه تعالی سازمانی و کارشناسان شرکت همراه اول (MCI) است. در این تحقیق ابتدا با بهرهگیری از مرور ادبیات سیستماتیک، مهمترین قابلیتهای سازمانی از منابع معتبر استخراج و دستهبندی گردید. در گام دوم، بر مبنای دیدگاه خبرگان و با استفاده از سیستم استنتاج فازی، روابط علیِ میان قابلیتها و مدل تعالی سازمانی مدلسازی شدند. سپس برای هر قابلیت، معادلات ریاضی بهمنظور تعریف تابع کمّیسازی استخراج شد و کلیت مدل ریاضی قابلیتها، تدوین گردید. در نهایت، با بهکارگیری الگوریتم ژنتیک، پارامترهای مدل ریاضی بهینهسازی شدند تا بهترین ترکیب قابلیتها در راستای تعالی سازمانی تعیین شود. در پایان، پیشنهاداتی برای کاربرد عملی چارچوب در شرکتها و مسیرهای توسعه آتی پژوهش ارائه شده است.