سازگاری معجزه و قوانین طبیعت بر اساس دیدگاه رابرت لارمر

نویسندگان

1 دانشگاه تهران، دانشکدگان فارابی، دانشکده الهیات، گروه فلسفه دین

2 دانشگاه تهران، دانشکدگان فارابی، دانشکده الهیات

doi
10.30465/srs.2026.52592.2234
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی دیدگاه رابرت لارمر، فیلسوف و الهیدان معاصر مسیحی و استاد دانشگاه نیوبرانزویک کانادا، درباره رابطه معجزه و قوانین طبیعت می‌پردازد. لارمر معجزه را رویدادی در طبیعت می‌داند که دارای اهمیت مذهبی است و طبیعت به تنهایی و بدون مداخله مستقیم الهی توانایی ایجاد آن را ندارد. ایشان با تفکیک بین قوانین طبیعت و شرایط طبیعی که قوانین بر آنها اعمال می‌شود، چنین نتیجه می‌گیرد که قوانین طبیعت با معجزات سازگار هستند. پذیرش مداخله مستقیم الهی در طبیعت-آن‌گونه که لارمر ادعا کرده ‌است- با دو اشکال مهم مواجه است. اشکال اول مبتنی بر قوانین پایستگی در علم فیزیک است که ادعا می‌شود مداخله الهی آنها را نقض می‌کند و اشکال دوم بر اساس اصل بستار علّی طبیعت است که هرگونه علیّت فراطبیعی در طبیعت را انکار می‌کند. بعد از بیان دیدگاه لارمر به این دو اشکال پرداخته می‌شود و با تفکیک قوانین پایستگی به دو اصل قوی و ضعیف، روشن می‌شود که برداشت طبیعت‌گرایان از قوانین پایستگی نادرست است. همچنین بیان می‌شود که استناد طبیعت گرایان به اصل بستار علّی طبیعت برای نفی معجزه، نوعی مصادره به مطلوب است. در نتیجه با پاسخ به این دو اشکال اساسی، دیدگاه لارمر تقویت خواهد شد.