بررسی مادة 377 قانون مدنی و بازخوانی نوین از حق حبس به منزلة حقی معلق
نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 گروه حقوق خصوصی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
doi
10.22059/jolt.2023.358721.1007200چکیده
با مطالعة متون حقوقی و مادة 377 قانون مدنی این دیدگاه تأیید میشود که حق حبس به عنوان یک حقِ «ذاتی اولیه» حقی مطلق و منفی شناخته شده که هر یک از طرفین از آن برخوردارند و به استناد آن میتوانند از اجرای تعهدات خود سرباز زنند. همچنین، به تعداد طرفین، حق حبس وجود دارد. اما، با مطالعة دقیق میتوان نظریة «ایراد و دفاعی» بودن حق حبس را مطرح کرد. در این توصیف، حق حبس حقی معلق است که قابل استناد نیست، مگر زمانی که اطمینان معقول و متعارف وجود داشته باشد که طرف مقابل «نمیخواهد یا نمیتواند» به تعهدات خود پایبند باشد؛ آن هم فقط برای شخصی که خود را آمادة اجرای تعهدات قراردادی کرده است. در این توصیف، فقط یک حق حبس وجود دارد و حق حبس به تعداد طرفین متعدد نمیشود. در این تحقیق که به روش کتابخانهای و به شیوة توصیفیـ تحلیلی به سرانجام رسیده، بعد از بیان ایرادات نظریة اول، توصیف جدیدی از حق حبس ارائه میشود.