بررسی مادة 377 قانون مدنی و بازخوانی نوین از حق حبس به منزلة حقی معلق

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 گروه حقوق خصوصی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران

doi
10.22059/jolt.2023.358721.1007200
چکیده

با مطالعة متون حقوقی و مادة 377 قانون مدنی این دیدگاه تأیید می‏شود که حق حبس به عنوان یک حقِ «ذاتی اولیه» حقی مطلق و منفی شناخته شده که هر یک از طرفین از آن برخوردارند و به استناد آن می‏توانند از اجرای تعهدات خود سرباز زنند. همچنین، به تعداد طرفین، حق حبس وجود دارد. اما، با مطالعة دقیق می‏توان نظریة «ایراد و دفاعی» بودن حق حبس را مطرح کرد. در این توصیف، حق حبس حقی معلق است که قابل استناد نیست، مگر زمانی که اطمینان معقول و متعارف وجود داشته باشد که طرف مقابل «نمی‏خواهد یا نمی‏تواند» به تعهدات خود پایبند باشد؛ آن هم فقط برای شخصی که خود را آمادة اجرای تعهدات قراردادی کرده است. در این توصیف، فقط یک حق حبس وجود دارد و حق حبس به تعداد طرفین متعدد نمی‏شود. در این تحقیق که به روش کتابخانه‌ای و به شیوة توصیفی‌ـ تحلیلی به سرانجام رسیده، بعد از بیان ایرادات نظریة اول، توصیف جدیدی از حق حبس ارائه می‏شود.