آینده دین در چشم انداز تراانسانی
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده تاریخ و فلسفه علم، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی(نویسنده مسئول)
2 دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه شیراز
3 استادیارگروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز
doi
10.30465/srs.2025.51397.2200چکیده
جنبش تراانسانگرایی از مهمترین جریانهای تأثیرگذار قرن بیستویکم در توسعه فناوریهای نوین محسوب میشود. در ابتدای شکلگیری جنبش تراانسانگرایی دین و مسائل دینی چندان مورد توجه این گروه نبود. به مرور زمان و تحتتأثیر چالشهای علمی و اجتماعی مرتبط با دین و معنویت، تغییرات نسبی در نگرش این جنبش نسبت به دین ایجاد شد، بهگونهای که آثار علمی منتشر شده در این موضوع در دو دهه گذشته با رشد بسیاری همراه بوده است. هدف از پژوهش حاضر بررسی نگرش تراانسانگرایان نسبت به دین و ارائه چشماندازی از وضعیت آن در آینده تراانسانی میباشد، به این امید که زمینه مناسبی برای نقشآفرینی بینالمللی اندیشمندان مسلمان ایرانی در این زمینه فراهم آید. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نگاه تراانسانگرایان به دین و معنویت، همچون سایر حوزهها نگاهی فناورانه است.آنها درصدد ادغام عناصر دینی با فناوریهای نوین شناختی و پزشکی _زیستی و... هستند، و بدیننحو دین و معنویت را در چارچوبی فناورانه و برمبنای الگوریتم و داده بازتعریف میکنند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که با وجود چالشها و تضادهای اساسی میان تراانسانگرایی و ادیان ابراهیمی، ایجاد بسترهای تعاملی برای گفتگو و همافزایی میان این دو حوزه، نهتنها ممکن بلکه بسیار مهم و ضروری میباشد.