بررسی تطبیقی وظایف عمومی مدیران شرکت‌های تجاری در حقوق ایران و انگلستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول) saadati.amir@ut.ac.ir

3 استادیار، دانشکده حقوق قضایی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران

doi
10.48308/jlr.2024.234720.2677
چکیده

شفافیت و صراحت مقررات حاکم بر اعمال فعالان اقتصادی از اهداف مترقی کشورهای درحال توسعه و توسعه‌یافته است. نیل به این اهداف در گرو تصویب مقررات دقیق و کارآمد است. در این مقاله تلاش شده با تمرکز بر قانون شرکت‌های تجاری انگلستان ۲۰۰۶ و آرای دادگاه‌های این کشور و انطباق آن با حقوق شرکت‌های تجاری در ایران دریابیم که آیا غیر از وظایف شکلی مدیر در اداره شرکت، مدیر وظایف عمومی دیگری در برابر ذی‌نفعان در خصوص راهبری شرکت و حصول اهداف آن دارد یا خیر. باید دید، افزون‌بر وظایف شکلی مندرج در قانون ایران، در خصوص مواردی چون عدم تلاش مدیر در راستای تحقق اهداف تجاری شرکت یا فقدان توانایی مورد نیاز برای راهبری شرکت برای مدیران وظایفی عمومی، که منجر به مسئولیت آنها در مقابل ذی‌نفعان بشود، متصور است یا خیر. برخلاف انگلستان، در قوانین ایران به‌صورت صریح و نظام‌مند به چنین وظایفی پرداخته نشده و تمرکز قانون‌گذار بر وظایف شکلی مدیران بوده است. تجربه شرکت‌های تجاری در ایران نشان داده که این عدم صراحت باعث بروز مشکل در ارتقای شرکت و سوءاستفاده برخی مدیران از تعارض منافع شده است. عدم الزام قانونی به حضور افراد دارای معیارهای مشخص و عدم شناسایی اهم وظایف مدیران، برای شرکت‌ و جامعه هزینه‌ساز است. در این مقاله تطبیقی که به روش توصیفی-تحلیلی به رشته تحریر درآمده، تمرکز بر تعهدات و وظایف مدیران در برابر شرکت است که در قانون تجارت ایران بدون تفکیک دقیق به‌صورت پراکنده به آنها اشاره شده است.