فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شواهد بسیاری وجود دارد که نشان می‌دهد سرمایۀ اجتماعی به موفقیت برنامه‌های توسعه منجر می‌شود. در این مقاله تلاش می‌شود جایگاه سرمایۀ اجتماعی در برنامه‌های توسعه بررسی شود و برای ارتقای این جایگاه در قانون‌های توسعۀ آینده پیشنهادهایی ارائه شود. سؤال اصلی این است که در برنامه‌های توسعه چگونه به سرمایۀ اجتماعی پرداخته شده بود؟ برای بررسی این موضوع از روش تحلیل مضمونی استفاده می‌شود. در سه برنامۀ نخست توسعه، رویکرد اقتصادی غالب بود و حتی نامی از سرمایۀ اجتماعی در این برنامه‌ها نیست. از برنامۀ چهارم به بعد سرمایۀ اجتماعی به برنامه‌های توسعه راه یافت. با این حال، اغلب، مؤلفه‌های ساختاری و شناختی و ارتباطی در تعادل نبودند و معمولاً فقط جنبه‌هایی از سرمایۀ اجتماعی برجسته می‌شد. پیشنهاد می‌شود نظم و تعادل بخشیدن به مؤلفه‌های سرمایۀ اجتماعی در قوانین برنامۀ توسعۀ آینده مورد توجه سیاست‌گذاران قرار گیرد. در این زمینه طراحی بستة سیاستی برای ارتقای سرمایۀ اجتماعی، که در آن همۀ مؤلفه‌های سرمایۀ اجتماعی در کنار هم دیده شود، می‌تواند راهگشا باشد.