فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با ورود علوم جدید به ایران در دورۀ قاجار، بعضی رهبران شیخیه، به ویژه محمدکریمخان کرمانی چند رساله در نقد و رد نجوم جدید و نظریۀ خورشیدمرکزی نوشتند. در حالی که در این دوره ردیه‌ای از علمای شیعۀ اصولی در برابر نجوم جدید مشاهده نشده است. این تفاوت رویه احتمالاً ریشه در شیوۀ تأویل احادیث نجومی و همچنین نظام عقیدتی مابعدالطبیعی مفصلی دارد که از زمان شیخ احمد احسایی پدید آمد. رهبران شیخیه برداشتی متفاوت با علمای اصولی از احادیث کیهان‌شناختی و تنجیمی داشتند. محمدکریمخان کرمانی بر خلاف علامه مجلسی که در بحارالانوار، روایات کیهان‌شناختی را فاقد اعتبار علمی ‌می‌داند و احادیث تنجیمی را از روی تقیه در نظر می‌گیرد، روایات گروه اول را طوری تأویل می‌کند که با نجوم بطلمیوسی هماهنگ باشد و احادیث تنجیمی را معتبر می‌داند. او همچنین به پیروی از شیخ احمد احسایی، به نظام سلسله مراتب وجود قائل بود که طبق آن هر چه موجودات از منشأ فیض دورتر باشند غلیظ‌تر و کندتر می‌شوند. به‌علاوه، عقیده داشت عالم «هورقلیا» که واسطۀ عالم ملک و ملکوت است در دورترین فاصله از زمین قرار دارد. همۀ اینها به این نتیجه منجر می‌شد که زمین طبق نظام نجومی بطلمیوسی-ارسطویی در مرکز قرار دارد.