سحر و جادو از منظر فقه اسلامی و مقررات کیفری ایران

نویسندگان

1 کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه میبد، میبد، ایران

2 استادیار گروه حقوق، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه میبد، میبد، ایران

doi
10.22034/jlvi.2025.2019530.1118
چکیده

سحر مضر به انسان یا اسلام در دین اسلام از زمرۀ جرایم و مستوجب مجازات دانسته شده است. بنابراین در قوانین کیفری ایران نیز که برگرفته از شریعت مقدس اسلام است، باید برای مرتکبِ سحر مجازات تعیین نمود. پرسشی که مطرح می‌شود آن است که سحر در اسلام جزء جرایم حدی محسوب می‌شود یا تعزیری و مجازات ساحر در اسلام چیست؟ در مقررات کیفری ایران مرتکب سحر را براساس کدام مواد قانونی می‌توان مجازات نمود؟ یافته‌های پژوهش حاضر که با روش تحلیل متن و با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی انجام گرفته، نشان می‌دهد به اجماع فقهای شیعه مجازات ساحر در دو مورد یعنی زمانی که بر عمل ساحر کفر صدق کند یا ساحر مستحل سحر باشد، اعدام است و در غیر این دو مورد طبق نظر اکثریت فقها مجازات ساحر اعدام است. همچنین ساحر غیرمسلمان مشمول مجازات تعزیری است مگر جرم حدی بر عمل او صدق کند. در قوانین کیفری ایران گرچه ارتکاب سحر صراحتاً جزء جرایم حدی دارای مجازات مشخص ذکر نشده است، اما براساس ماده 220 قانون مجازات اسلامی 1392 می‌توان با مراجعه به منابع معتبر اسلامی یا فتاوی معتبر ساحر را مجازات نمود.