فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

واگذاری مسئولیت نوعی از انواع واگذاری‌های قراردادی است که طی آن، مسئولیت ناشی از نقض تعهد در قرارداد اصلی، به موجب توافق سه‌جانبه میان متعهد اصلی (واگذارنده)، متعهدله و شخص ثالث (واگذارشونده)، به ثالث منتقل می‌گردد. ماهیت احتمالی و تبعی این قرارداد موجب می‌شود که وجود و بقای آن منوط به اعتبار قرارداد اصلی باشد. اثر حقوقی این نهاد، انتقال مسئولیت قراردادی به ثالث در فرض عدم ایفای تعهد است که در واقع، نوعی تضمین برای جبران خسارت متعهدله محسوب می‌شود. از این‌رو، بطلان، فسخ یا انفساخ قرارداد اصلی، موجب زوال قرارداد واگذاری مسئولیت نیز خواهد بود. در نظام‌های حقوق نوشته، اعتبار این قرارداد با استناد به اصل آزادی اراده‌ها و قاعدۀ اقدام قابل توجیه است، مگر در صورت منع صریح قانونی؛ درحالی‌که در کامن‌لا، به دلیل محدودیت قانونی در پذیرش انواع واگذاری‌ها و انحصار آن به واگذاری حق، این قرارداد فاقد اعتبار حقوقی تلقی می‌شود. در نظام حقوقی ایران، بیمۀ مسئولیت و ضمانت‌نامۀ حسن انجام کار می‌توانند از مصادیق واگذاری مسئولیت به شمار آیند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی این پرسش می‌پردازد که اعتبار حقوقی قرارداد واگذاری مسئولیت چگونه ارزیابی می‌شود و شرایط صحت، قلمرو و آثار حقوقی آن چیست؟ یافته‌ها حاکی از آن است که اعتبار این نهاد در حقوق ایران قابل دفاع است؛ رضایت صریح هر سه طرف قرارداد و وجود قرارداد پایه از شرایط ضروری انعقاد آن محسوب می‌شود؛ قلمرو موضوعی آن شامل اصل دین و خسارات قراردادی به همراه خسارت تأخیر تأدیه می‌گردد؛ و از جمله آثار حقوقی آن می‌توان به مسائل مربوط به اعسار واگذارشونده، امکان یا عدم امکان دور و ترامی در واگذاری‌های متوالی اشاره نمود.