پاسخ مغزی به پردازش نحوی متمم پرسشی زبان فارسی در مدخل واژگانی افعال
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی رشته زبان شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه تخصصی زبانشناسی ،دانشگاه تربیت مدرس ،تهران، ایران.
3 استادیارگروه علوم شناختی و مغز، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
4 استادیار گروه زبان شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
5 پژوهشگر آموزش ویژه، دانشکده آموزش، دانشگاه آلبرتا، آلبرتا، کانادا.
doi
10.22059/jolr.2024.365010.666855چکیده
در زبان فارسی که ترتیب کلمات آن از نوع SOV است، متمم پرسشی، یا مفعول حرفاضافهای معمولاً پس از مفعول در جایگاه کانونی قرار میگیرند. با این حال، امکان جابجایی این عبارت به مکانهای دیگر در داخل جمله وجود دارد. هدف این مطالعه، بررسی پردازش جابجایی متمم پرسشی در زبان فارسی در مدخل واژگانی افعال با استفاده از پتانسیلهای وابسته به رویداد بر مبنای دستور واژی-نقشی است. این مطالعه بر روی بخش مرکزی-آهیانه ای مغز) مؤلفه N400 و (تمرکز دارد، که طبق مدل مطرحشده توسط فریدریچی در پردازش زبان (1995) ارائهشده است. از آنجا که زبان فارسی بهواسطۀ تصریف قوی میتواند ترتیب واژگانی متفاوتی داشته باشد ، بهمنظور بررسی متمم پرسشی در مدخل واژگانی افعال ، چهار جایگاه مختلف متمم پرسشی در زبان فارسی در جملات مورد بررسی قرار گرفت و 50 جمله برای هر کاندیشن ساخته شده است. کاندیشن جملات بهواسطۀ واژگان یکسان از لحاظ طول واژه و طبقۀ دستوری ایجاد گردید . بهمنظور بررسی دقیقتر مدخل واژگانی فعل، جملات در صفحه نمایش بهصورت سازهای ارائه گردید و توضیحات کامل قبل از شروع آزمایش به شرکتکنندگان ارائه گردید. به شرکتکنندگان توضیح داده شد که کلمات را بدون حرکت لبها و صورت، ادا کنند. در حین خواندن واکنشهای مغزی بهصورت پتانسیل وابسته به رویداد ثبت گردید و سپس در نرمافزار متلب بهواسطۀ EEG lab و مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت . نتایج نشان میدهد که جابجایی متمم پرسشی باعث پاسخ مغزی متفاوت در مدخل واژگانی فعل میگردد بدینصورت که افزایش دامنه N400در ناحیه مرکزی- آهیانهای در جایگاه کانونی متمم پرسشی دیده شد . از این یافتهها میتوان نتیجه گرفت که جابجایی متمم پرسشی در زبان فارسی بر اساس دستور واژی نقشی در مدل مطرحشده توسط فریدریچی پایه نوروفیزیولوژیکی دارد
