تحلیل کیفیت نورپردازی در دانشگاه‏های منطقۀ 6 تهران و پیشنهاد راه‌حل برای ارتقای آن بر اساس استانداردها و روش ارزیابی هزینۀ چرخۀ زندگی

نویسندگان

1 دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22108/ue.2024.142444.1294
چکیده

نورپردازی آموزشی برای ایجاد محیط خوشایند، ارتقای شرایط سلامتی، صرفه‌جویی در مصرف انرژی،  ارتقای عملکرد آموزشی فضا و یادگیری بهتر اهمیت دارد؛ بنابراین، تحلیل سیستم نورپردازی در ساختمان‏های آموزشی بر اساس الزامات و استانداردهای بین‌المللی و پیشنهاد راه‏حل برای ارتقای آن، هدف اصلی این پژوهش است. دانشگاه‏های منطقۀ 6 تهران شامل سه دانشگاه دولتی تهران، تربیت‌مدرس و امیرکبیر به عنوان نمونه انتخاب شده‏اند. با استفاده از روش‌های پژوهش شامل مرور ادبیات، تحلیل اسناد و نقشه‌های معماری و الکتریکی، مشاهده و مقایسه، این هدف دنبال شده است. همچنین، برای پیشنهاد راه‌حل‌های کاربردی، نمونه‌های موردی ساخته‌شدۀ موفق و هماهنگ با روش‌ها و فناوری‌های نورپردازی در کشور ایران بررسی شده‌اند. در نهایت، راه‏حل‏ها با روش ارزیابی هزینۀ چرخۀ زندگی اعتبارسنجی شده‏اند. یافته‌های پژوهش نشان داده‌اند (1) طراحی سیستم نورپردازی با توجه به عملکردهای موجود و تنظیم شدت روشنایی مناسب، (2) توجه به نور طبیعی و استفاده از سیستم کنترل برای استفادۀ بهینه از آن، (3) طراحی سیستم نورپردازی بر اساس هندسه، آرایش فضایی، تناسبات و مبلمان برای به حداقل رساندن خیرگی مستقیم و انعکاسی و (4) انعطاف‌پذیری فضاها در ارتباط با سیستم نورپردازی، از راه‌حل‌های موجود برای ارتقای کیفیت نورپردازی آموزشی هستند. همچنین، نتایج نشان داد با جایگزین کردن لامپ‏های فلورسنت با دیودهای نورگسیل در راهروی ساختمان آموزشی و استفاده از حسگر حرکتی به‌جای سوییچ روشن و خاموش، میزان مصرف برق به میزان 1/91 درصد کاهش می‌یابد. همچنین، با استفاده از ترکیب نور طبیعی و روشنایی الکتریکی و کنترل فعال آن، میزان کاهش مصرف برق 3/95 درصد است.