گردشگری صنعتی راهبردی پایدار برای حفظ میراث‏های صنعتی (مورد پژوهی: سیلوی قدیم شهر اصفهان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه موزه و گردشگری، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22108/ue.2024.142205.1291
چکیده

امروزه گردشگری صنعتی و به ویژه بازدید از کارخانه‏های قدیمی یکی از بازارهای با علایق ویژۀ گردشگری است که نه فقط فرصتی را برای حفظ میراث‏های ملموس و ناملموس صنعتی ایجاد خواهد کرد، بلکه با تبدیل بخشی از کارخانه به سایت میراث صنعتی، درآمد تکمیلی برای کارخانه ایجاد خواهد شد و راهی برای خروج از اقتصاد تک‏محصولی کارخانه خواهد بود. سیلوهای قدیمی یکی از میراث‏های معماری صنعتی - کشاورزی هستند که امروزه بخش‏هایی از آن‏ها بدون استفاده مانده‏اند و در صورت عدم تغییر کاربری مناسب متروک خواهند شد. این در حالی است که این سیلوهای قدیمی ارزش‏های تاریخی، آموزشی و صنعتی زیادی را در خود جای داده‏اند. یکی از این سیلوها، سیلوی قدیم اصفهان است که مکان تحت مطالعۀ پژوهش حاضر است. این پژوهش دو هدف زیر را دنبال می‌کند: 1) کشف راهکارهای مناسب به منظور حفظ سیلوهای قدیم به عنوان میراث معماری و صنعتی - کشاورزی بر اساس مطالعه‏های پیشین و 2) شناسایی کاربری‏های پایدار برای بخش‏هایی از سیلوی قدیم شهر اصفهان که بدون استفاده مانده‏اند. پژوهش حاضر از نوع اکتشافی - کاربردی است و از روش مروری نظامند بهره گرفته است. ابزار گردآوری داده مقاله‏ها، کتاب‏ها، روزنامه‏ها و وب‏سایت‏ها بوده‏اند. یافته‏های پژوهش نشان می‏دهد ‏سیلوهای قدیمی در جهان به کاربری‏های گردشگری (موزه، سایت میراث روستایی و صنعتی به منظور رونق گردشگری صنعتی، کانون گردشگری هنری) و غیرگردشگری (مراکز اجتماعی و فرهنگی، سالن‏های ورزشی و انبارهای چندمنظوره) دسته‏بندی شده‏اند. به علاوه ، نتایج مطالعۀ تطبیقی - کیفی سیلوی قدیم اصفهان با سایر سیلوهای قدیم جهان و ایران نشان می‏دهد تبدیل  بخش‏های بدون استفادۀ سیلوی قدیم اصفهان به یک اکوموزۀ نان و گندم یا سایت میراث صنعتی - کشاورزی به منظور رونق گردشگری صنعتی مناسب‏ترین و پایدارترین تبدیل کاربری است. در این راستا، بهره‏گیری از هنر رنگ و نقاشی در منظر سیلوهای قدیمی بتنی راهبردی برای جذب بازدیدکنندگان و گردشگران بیشتر به سیلو است.