فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مصرف انرژی سبب ایجاد چالش‌های شدید جهانی در زمینه تغییرات آب‌وهوایی و مشکلات زیست‌محیطی شده است. لوازم خانگی از کالاهای پرکاربردی هستند که برق زیادی مصرف می‌کنند؛ بنابراین، در میان مصرف‌کنندگان انرژی، بخش خانگی نقش مهمی از لحاظ نحوه و میزان مصرف انرژی ایفا می‌کند؛ زیرا متناسب با ارتقای سطح زندگی خانوارها و ضرورت استفاده از لوازم خانگی، نیاز به انرژی الکتریکی رو به فزونی است و همواره خطر اتلاف انرژی در این بخش وجود خواهد داشت. استفاده گسترده از وسایل صرفه‌جویی در انرژی موجب صرفه‌جویی در منابع انرژی و توسعه اقتصاد کم‌کربن می‌شود؛ ازاین‌رو، در این شرایط، ارائه راهکار مناسب برای کاهش مصرف انرژی و هزینه‌های مشترکان خانگی، بسیار ضروری است. دراین‌میان، بهره‌گیری از فناوری‌های کارآمد انرژی در بخش خانگی، اهمیت ویژه‌ای دارد؛ بنابراین، در پژوهش حاضر، براساس یک مدل جامع مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده و ادبیات ارزش درک‌شده مصرف‌کننده، ضمن تعیین نقش عوامل مؤثر بر پذیرش ماشین لباسشویی و یخچال کارآمد انرژی در بخش خانگی، میزان تمایل به پرداخت اضافه خانوارهای شهری در سرمایه‌گذاری برای این فناوری‌ها نیز محاسبه شده است. در این راستا، از روش پیمایشی در قالب روش ارزش‌گذاری مشروط استفاده شده است. جمع‌آوری داده‌های تحقیق از دو روش تکمیل پرسشنامه (حجم نمونه 400 نفر) و مصاحبة حضوری از خانوارهای ساکن منطقه 4 شهر تهران در سال 1399 انجام شد. نتایج مطالعه نشان می‌دهند به‌ازای 1 درصد افزایش در قیمت پیشنهادی، احتمال تمایل به پرداخت اضافه برای خرید ماشین لباسشویی و یخچال کارآمد انرژی به‌ترتیب 79/2 و 81/1درصد کاهش می‌یابد. همچنین، نتایج کشش نشان می‌دهند قیمت پیشنهادی، سن، درآمد و هزینه‌های خانوار بیشترین اثرگذاری را بر احتمال تمایل به پرداخت اضافی خانوارها دارند. افزون بر آن، بیشترین تمایل به پرداخت اضافی خانوارها برای استفاده از ماشین لباسشویی در بالاترین سطح انرژیA+++  (60 درصد صرفه‌جویی در مصرف انرژی)، 9/24 میلیون ریال و یخچالA++  (28 درصد صرفه‌جویی در مصرف انرژی)، 9/49 میلیون ریال است؛ بنابراین، با توجه ‌به نتایج، ارائه سیاست‌های تشویقی دولت و فراهم‌نمودن تسهیلات و کمک‌هزینه خرید، می‌توانند مصرف‌کنندگان را به سرمایه‌گذاری در تجهیزات کارآمد انرژی ترغیب کنند. همچنین، برنامه‌ریزی رسانه‌های جمعی، نقش بسیار مؤثری می‌تواند در ایجاد دانش و ترویج استفاده از فناوری‌های کارآمد انرژی داشته باشد. افزون بر آن، برگزاری کارگاه‌های آموزشی در سراهای محله در خصوص اشاعه اطلاعات در زمینه مزایای تجهیزات کارآمد انرژی از دیگر راهکارهای پیشنهادی است.