فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اقتصاددانان معتقدند تجارت آزاد با صادرات کالاهای تولید داخل و واردات کالاهای موردنیاز از خارج، رفاه کشورها را افزایش می‌دهد؛ بنابراین، بهبود تجارت، یکی از اهداف عمدة اقتصادی در کشورها است و مناطق آزاد نیز در راستای توسعة صادرات و واردات، کسب درآمدهای ارزی، برقراری ارتباط سیستماتیک میان اقتصاد ملی با اقتصاد جهانی تأسیس شده‌اند. این پژوهش به دنبال آن است تا تأثیر نرخ ارز به عنوان متغیر مؤثر بر تجارت بینالمللی را در قالب منحنی جی بر تجارت شهرهای تجارت‌محور اقتصاد ایران بررسی کند؛ بنابراین، این اثر برای شش شهر ساحلی کیش، قشم، چابهار، انزلی، اروند و ارس در بازة زمانی 1396-1384 و به کمک الگوی خود رگرسیونی با وقفۀ توزیعی برای داده‌های پانل (PANEL ARDL) برآورد شده است. نتایج نشان می‌دهند اثر نرخ ارز بر صادرات در کوتاهمدت معنی‌دار نیست و در بلندمدت (58.02) معنادار است؛ اما این اثر برای واردات در کوتاه مدت (05/565) مثبت و معنادار و در بلندمدت (1/381) به دست آمده است. بنابراین، هرچند در کوتاه‌مدت و بلندمدت اثر نرخ ارز بر صادرات، واردات و تراز تجاری این شهرها مثبت است، در بلندمدت نسبت به کوتاه مدت، اثر نرخ ارز بر صادرات و تراز تجاری، قوی‌تر و بر واردات ضعیف‌تر می‌شود. این شواهد وجود منحنی جی را در تجارت شش شهر ساحلی تجارت‌محور ایران در بلندمدت تأیید می‌کند؛ ازاین رو، واقعی‌سازی نرخ ارز می‌تواند نه در کوتاه مدت، اما درنهایت در بلندمدت صادرات را تشویق کند و از وابستگی به واردات بکاهد و درنتیجه، تجارت شهری را بهبود دهد؛ بنابراین، یافته‌های این پژوهش کمک مناسبی به تصمیم گیران و سیاستگذاران اقتصادی کشور برای مدیریت تجارت شهرهای ساحلی می‌کند. طبقه‌بندی JEL: E6، F31، G15 و F32.