فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از موضوعات مهم امامیه، بحث تقابل ائمه؟عهم؟ و حاکمان جائر نسبت به یکدیگر است. این پژوهش درصدد آن است که با روش توصیفی-تحلیلی به سیرۀ علمی و عملی پیشوایان دینی و ارتباط آنان در مواجهه با حاکمیت جائر بپردازد و به این سؤال اساسی پاسخ دهد که تعامل ائمه؟عهم؟ و حاکمان نسبت به یکدیگر چگونه بوده است. نگارنده در این پژوهش کوشیده است با بررسی سبک زندگی ائمه‌؟عهم؟ در مواجهه با حکومت‌ها، به واکاوی روش‌های تقابل ایشان با حاکمان جور بپردازد. ائمه‌؟عهم؟ بسته به شرایط اجتماعی و سیاسی هر دوره، پنج شیوۀ «سکوت، صلح، تعامل، مخالفت و نفوذ» را در مواجهه با حاکمیت‌های وقت برگزیدند. ائمۀ معصومین؟عهم؟ در مواجهه و تقابل با حکومت‌ها، به عواملی همچون زمان، مکان و شرایط اجتماعی توجه ویژه‌ای داشته‌اند. در وضعیت‌های اضطراری، هرچند حاکم مشروعیت نداشته است؛ اما به‌دلیل مصالح مهم‌تر و در چارچوب احکام ثانوی، تعامل با حاکم جائر را مجاز می‌دانستند تا از آسیب‌ها و تهدیدهای احتمالی نسبت به جامعۀ اسلامی پیش‌گیری شود. با این ‌حال، در شرایط عادی، با رعایت تقیه، نارضایتی خود را به شیوه‌های گوناگون ابراز می‌کردند. همچنین، در مواردی خاص و با توجه به شرایط و مصالح موجود، به برخی از اصحاب اجازۀ همکاری محدود با خلفا داده‌اند. در مقابل، حاکمان جور نیز با روش‌هایی همچون حصر و محدودسازی، به مقابله با ائمه‌؟عهم؟ پرداختند و در نهایت، ایشان را به شهادت رساندند.