آیتالله سید محسن حکیم و تحولات سیاسیاجتماعی عراق در سالهای 1958-1968 (مقاله فوق در نشریهی مذاهب اسلامی شماره 17 چاپ شده است)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، واحد تهرانمرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد گروه تاریخ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استادیار گروه تاریخ، واحد تهرانمرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/jis.2023.320925.1762چکیده
دهه 1958-1968 م. از مهمترین مقاطع تاریخ معاصر عراق است که در طول آن حوادث مهمی در این کشور به وقوع پیوست و به انتقال پیدرپی قدرت سیاسی بین احزاب و گروهها انجامید. پرسشهای اساسی این پژوهش چنین است: جایگاه و نقش آیتالله سید محسن حکیم به عنوان زعیم و رهبر حوزه نجف در تحولات سیاسی این دهه چه بود؟ دستاوردها و میراث وی برای جامعه شیعیان عراق و نهاد مرجعیت شیعه چگونه ارزیابی میشود؟ گروهها و احزاب فعال عرصه سیاسیاجتماعی عراق در این دهه، با وجود تمامی اختلافات در مبانی فکری و ایدئولوژیک، در مقابله با شیعیان و سرکوب آنها اتفاق نظر داشتند؛ در این سالها آیتالله حکیم به عنوان برجستهترین مرجع شیعیان عراق و رهبر حوزه نجف در قالب بازیگری مهم در فضای سیاسیاجتماعی این کشور حضور یافت. مهمترین دستاورد وی خاتمهدادن به حدود نیم قرن انفعال و سکوت حوزه نجف در قبال تحولات سیاسیاجتماعی جهان اسلام و ناکامگذاشتن نظامهای سیاسی حاکم بر عراق در منزویکردن جامعه شیعیان و نهاد مرجعیت شیعه است. این پژوهش با اتکا به اطلاعات موجود در منابع تاریخی و با رویکردی توصیفیتحلیلی در صدد است این موضوع را بکاود.
