همخونی و اثر آن بر صفات تولید شیر جمعیت گاوهای هلشتاین ایران
نویسندگان
1 مرکز اصلاح نژاد و بهبود تولیدات دامی کشور، کرج، ایران.
2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، مجتمع آموزش عالی تربت جام، خراسان رضوی، تربت جام.
3 مرکز اصلاح نژاد و بهبود تولیدات دامی کشور، کرج، ایران.
4 مرکز اصلاح نژاد و بهبود تولیدات دامی کشور، کرج، ایران.
doi
10.22092/asj.2021.352349.2115چکیده
اطلاعات شجره 2،394،517 رأس گاو هلشتاین ایران به منظور بررسی روند همخونی و تأثیر همخونی بر صفات تولید شیر، چربی و پروتئین از سال 1365 تا 1398 مورد استفاده قرار گرفت. برای محاسبه ضرایب همخونی از نرمافزار CFC و برای تعیین افت ناشی از همخونی به روش محاسبه ضریب تابعیت صفات تولیدی از ضریب همخونی، از نرمافزار WOMBAT استفاده شد. میانگین ضریب همخونی کل جمعیت و حیوانات همخون به ترتیب 0/777 و 1/681 درصد محاسبه شد. به طور کلی، روند تغییرات همخونی مثبت و برای سالهای اخیر 0/17 درصد در سال بود. هرچند، این روند برای حیوانات همخون 0/29- درصد در سال محاسبه شد ولی، تعداد حیوانات همخون روند افزایشی داشت. بررسی وضعیت اثر همخونی بر صفات تولیدی نشان داد که به ازای 1 درصد افزایش ضریب همخونی مقدار تولید شیر، چربی و پروتئین به ترتیب 11/87، 0/39 و 0/29 کیلوگرم کاهش داشت. استفاده از اسپرمها و گاوهای ماده داخلی سبب محدود شدن جمعیت و افزایش آمیزشهای خویشاوندی شده است؛ هرچند، آمیزشهای نزدیک کنترل میشوند. وجود اثر منفی همخونی بر صفات تولیدی و از طرف دیگر افزایش تعداد حیوانات همخون نشان میدهد که استراتژیهای پرورشی و جفتگیری حیوانات نیاز به بررسی مداوم دارند و در صورت لزوم میتوان با استفاده از ورود اسپرمهای خارجی مانع از افزایش آمیزشهای خویشاوندی در آینده شد.