آمایش سرزمین ورزش قهرمانی (با تأکید بر سه رشتۀ پرطرفدار فوتبال، والیبال و بسکتبال)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم ورزشی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

doi
10.22089/smrj.2024.15486.3929
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی وضعیت آمایش سرزمین سه رشته فوتبال، والیبال و بسکتبال بود. روش تحقیق، آمیخته بود که برای شناسایی شاخص­های مؤثربدر آمایش سرزمین، از مبانی نظری و مصاحبه‌های کیفی با نخبگان آگاه تا رسیدن به اشباع نظری استفاده شد. جامعه آماری در بخش کیفی، 28 نفر از کارشناسان معاونت­ ورزش قهرمانی و امور استان­های وزارت ورزش، رؤسای فدراسیون‌های مربوط و اساتید دانشگاهی آشنا به موضوع بودند. در بخش کمّی، به‌منظور وزن­‌دهی به شاخص­های آمایش سرزمین از روش تجزیه و تحلیل سلسله‌مراتبی و از روش تاکسونومی عددی برای شناسایی وضعیت آمایش در ورزش­های توپی استفاده شد. با توجه به ضریب توسعه‌یافتگی، استان­های کشور در هریک از رشته­های ورزشی اولویت­بندی شدند. نتایج نشان داد، 5/21 درصد از مناطق کشور در رشته­های ورزشی توپی پرطرفدار توسعه‌یافته­اند و 4/48 درصد نیمه‌توسعه‌یافته و 1/30 درصد کمترتوسعه‌یافته ­هستند. همچنین رشته فوتبال با 2/32 درصد توسعه‌یافتگی دارای بهترین وضعیت در بین این سه رشته ورزشی است. تهران نیز در هر سه رشته ورزشی جزو استان­های توسعه‌یافته و استان­های سیستان­و­ بلوچستان و کهکیلویه­ و بویراحمد نیز جزو استان­های کمترتوسعه‌یافته­ هستند؛ بنابراین برای موفقیت­های زود­بازده باید بر 5/21 درصد از مناطق توسعه‌یافته کشور در این سه رشته ورزشی تمرکز بیشتری داشت و برای بهبود وضعیت دیگر مناطق نیمه­‌توسعه‌یافته یا کمترتوسعه‌یافته، برنامه‌ریزی بلندمدت انجام داد.