فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: خشک‌دارهای ریز (FWDs) کف بوم‌سازگان‌های جنگلی با تأثیر اساسی در چرخۀ کربن اتمسفری و به‌عنوان یکی از مخازن اصلی کربن در ارزیابی اقتصاد سبز در ارتباط با ذخایر کربن سهم مهمی را  به خود اختصاص می‌دهد. از این‌رو، برآورد هرچه دقیق‌تر موجودی کربن FWDs بسیار ضروری است. هدف پژوهش حاضر معرفی میانگین درجه دوم قطر (QMD) خشک‌دارهای مذکور به‌منظور افزایش دقت برآورد ذخایر کربن آنهاست.مواد و روش‌ها: در این پژوهش به‌طور تصادفی چهار قطعه نمونۀ 20×20 متر مربعی در سطح یک هکتار توده‌های خالص و آمیختۀ راش (تیپ راش- ممرز) در جنگل خیرودکنار جانمایی شد. در راستای هر ضلع قطعه نمونۀ مربعی به‌عنوان خط ترانسکت (در مجموع 16 خط نمونه)، قطر محور مرکزی چوب‌های منقطع با خط نمونۀ مزبور اندازه‌گیری و ثبت شد. سپس سه طبقۀ قطری مختلف (5/7- 5/4، 5/4- 5/2، 5/2-1 سانتی‌متر) براساس توزیع فراوانی خشک‌دارها به‌صورت مجزا تفکیک شد. با روش تخمین منحنی مبتنی بر برازش مدل توانی توزیع فراوانی قطر خشک‌دارها، سطح زیر منحنی برای هر طبقۀ قطری به‌منظور دستیابی به مقادیر QMD محاسبه شد. برای محاسبۀ سطح زیر منحنی در توده‌های مزبور از شیب مدل لگاریتم خطی حاصل از تبدیل لگاریتمی تابع توانی برازش‌یافته در هر توده استفاده شد. یافته‌ها: با توجه به روند وارونۀ شیب برازش در تودۀ خالص راش (57/1- = b) و تودۀ آمیخته (03/2- = b)، نتایج حاکی از فراوانی بیشتر توزیع FWDs در طبقه‌های قطری مذکور در تودۀ خالص راش بوده است. مقادیر QMD برای هر طبقۀ قطری در هر یک از توده‌ها با اختلاف جزئی دارای مقدار عددی بیشتری نسبت به میانگین حسابی و میانۀ توزیع فراوانی قطر بوده است. مقادیر آمارۀ مزبور تودۀ خالص راش در طبقه‌های قطری تعریف‌شده به‌ترتیب 63/1، 47/3 و 73/5 سانتی‌متر و در تودۀ آمیختۀ راش در طبقه‌های اول و دوم قطری به‌ترتیب 57/1 و 36/3 سانتی‌متر محاسبه شد.نتیجه‌گیری: این اختلاف جزئی است، اما بدیهی است که برآورد مقدار زی‌توده و موجودی کربن با استفاده از مقادیر QMD در روابط محاسباتی مبتنی بر خط ترانسکت (پارامتر حاصل‌ضرب تعداد خشک‌دارهای هر طبقۀ قطری در مربع مقادیر QMD) دارای دقت بیشتری است و انتظار می‌رود که در مقیاس کلان (پارسل، سری و بخش) مقادیری بیشتری را نشان دهد.