تأثیر شدت خشکیدگی بر زادآوری و ویژگی‌های ریشه‌های هوایی درختان حرا (.Avicennia marina (Forssk.) Vierh) سیریک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشتۀ مهندسی منابع طبیعی، مدیریت و کنترل بیابان، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، بندرعباس، ایران.

3 دانشیار، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران ایران.

4 استادیار گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، بندرعباس، ایران

5 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، هرمزگان، بندرعباس، ایران.

doi
10.22034/ijf.2023.385065.1917
چکیده

مقدمه: زادآوری و ویژگی‌های ریشه‌های هوایی دو عامل مهم در سلامت و توسعۀ رویشگاه حرا است. در این پژوهش چگونگی تغییرات زادآوری و ریشه‌های هوایی درختان حرا تحت تأثیر شدت‌های مختلف عوامل مضر مؤثر بر خشکیدگی بررسی شد.مواد و روش‌ها: پس از جنگل‌گردشی در منطقۀ سیریک، مناطق دچار شدت‌های مختلف خشکیدگی زیاد (50-30 درصد)، متوسط (30-15 درصد)، کم (15-0 درصد) و شاهد (صفر درصد) در درختان پلات، انتخاب و ده پلات 10 در10 متر (در هر شدت خشکیدگی) به‌صورت تصادفی در آنها پیاده شد. در داخل پلات‌ها با پیاده کردن میکروپلات‌ها، اطلاعات مربوط به زادآوری و ریشه‌های هوایی برداشت و با استفاده از آنالیز واریانس یکطرفه مقایسه شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که تراکم ریشه‌های هوایی در فواصل مختلف از درخت، در تیمار شاهد بیشترین مقدار را داشت. همچنین ارتفاع ریشه‌های هوایی در تیمار شاهد با 84/10 سانتی‌متر به‌طور معنی‌داری بیشتر از تیمارهای دیگر بود. فاصلۀ ریشۀ کابلی (ریشه‌های افقی) تا سطح رسوب در تیمار خشکیدگی شدید کمترین مقدار (79/7 سانتی‌متر) را داشت. بیشترین مقادیر مربوط به تراکم نهال (24/0 تعداد در متر مربع)، ارتفاع (55/27 سانتی‌متر) و تعداد برگ نهال‌ها (45/30) در تیمار شاهد بود. شایان ذکر است که میزان هدایت الکتریکی آب در تیمار خشکیدگی شدید با مقدار (µm.cm 34750) > خشکیدگی متوسط (µm.cm 30392)> خشکیدگی ضعیف (‌µm.cm25837)> بدون خشکیدگی (µm.cm22065) بود.نتیجه‌گیری: خشکیدگی و پدیدۀ زوال در جنگل‌های حرا به کاهش رویش و تراکم ریشه‌های هوایی منجر شد؛ بنابراین مدیریت و کنترل بوم‌سازگان ماندابی حائز اهمیت است.