تأثیر باکتریهای محرک رشد گیاه و قارچهای میکوریزی بر خصوصیات ریشه گندم در سطوح مختلف کود شیمیایی فسفری
نویسندگان
1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام
2 استاد موسسه تحقیقات خاک و آب، کرج
3 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام
4 دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام
5 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام
doi
10.22092/sbj.2019.118568چکیده
شناختسیستم ریشهبهعنواننیمهپنهانگیاهازاهمیتویژهایبرخورداراست و گسترش مناسبآن یکیازعواملتأثیرگذاردرتولیدگیاهان زراعیمیباشد. رشدوگسترشریشهدر خاکازاهمیتویژهایدرتولید گندم میباشد،زیراارتباطگیاهباآبوعناصرغذاییموردنیازو جذبآنهابهطورعمدهازطریقریشهصورت میگیرد. بدین منظور آزمایشی گلخانهای به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1394 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل رقم گندم در دو سطح (کراسسبلان و ساجی) و منابع کودی در هشت سطح شامل: 1- عدم مصرف کود شیمیایی فسفر، 2- 100 درصد کود شیمیایی فسفر، 3-ا Pseudomonas putida (strain 168)، 4- Funeliformis mosseae، 5- P.putida + F.mosseae، 6- P.putidaا+F.mosseae +50 درصد کود شیمیایی فسفر، 7- P.putida +50 درصد کود شیمیایی فسفر و 8- F.mosseae +50 درصد کود شیمیایی فسفر بودند. نتایج این پژوهش نشان داد که منابع کودی اثر مثبت و معنیداری بر سیستم ریشهدهی گندم داشت و موجب افزایش معنیدار تعداد ریشههای بذری، گرهای، زیرگرهای، طول ریشههای بذری، گرهای، زیرگرهای، حجم ریشه، طول مخصوص ریشه، تراکم طول ریشه، حجم مخصوص ریشه، تراکم حجم ریشه و چگالی سطح ریشه گردید. در این مطالعه رقم ساجی در F.mosseae +50 درصد کود شیمیایی فسفر دارای بیشترین تعداد و طول ریشهها (3/13 و 2/397 سانتیمتر)، تراکم طول ریشه (75/0 سانتیمتر طول ریشه بر سانتیمتر مکعب خاک)، سطح ریشه (3/150 سانتیمتر مربع)، تراکم حجم ریشه (010/0 گرم وزن تر ریشه بر سانتی متر مکعب حجم خاک) و چگالی سطح ریشه (7/166 سانتیمتر مربع بر گرم) و رقم کراسسبلان و تیمار شاهد (عدم مصرف منابع کودی) نیز دارای کمترین خصوصیات ریشه بودند.