فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله با الهام از نظریات مطرح در روش‌شناسی علم در فلسفة علم، روند تغییر عقاید دینی و مذهبی در مطالعات ادیان تبیین شده است. بر این اساس دیدگاه ابطال‌گرایانه پوپر مشابه با دیدگاه رایج متکلمان و عقلگرایان به شمار آمده است که بحث و مناظرات دینی را عامل اصلی و مؤثر در تغییر عقاید افراد به شمار می‌آورند. در مقابل این دیدگاه و با تکیه بر شواهد تاریخی، تغییر جهان‌بینی دینداران با تغییر پارادایم‌های علمی دانشمندان از منظر توماس کوون مشابه دانسته شده است. از این طریق نشان داده شده است که برخلاف دیدگاه سنتی متکلمان، افراد صرفاً از طریق مباحث نظری و اثبات و ابطال‌های کلامی، عقاید (دین و مذهب) خود را تغییر نمی‌دهند، بلکه در این زمینه تحت تأثیر عوامل اجتماعی و روانی مختلفی قراردارند. همچنین نشان داده شده است که جهان‌بینی ادیان و مذاهب مختلف قیاس‌ناپذیر هستند و در نتیجه منازعات کلامی، مباحثی جدلی الطرفین به شمار می‌آیند. بر این اساس می‌توان در حوزۀ مطالعات ادیان از دیدگاه کوون برای تبیین نحوۀ تغییر نگرش دینی افراد سود برد. همچنین در چهارچوب ایمان‌گرایی در فلسفۀ دین به این سوال پاسخ داده می‌شود که افراد چگونه ایمان خود را انتخاب می‌کنند؟