فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش پیش رو با هدف کمّی‌سازی ساختار مکانی جنگل‌های ارس در منطقۀ کندرق خلخال انجام گرفت. برای این منظور سه قطعۀ یک‌هکتاری انتخاب و مشخصه‌های ساختاری توده بر‌اساس روش آماربرداری صد‌درصد و روش فاصله‌ای و مبتنی بر نزدیک‌ترین همسایه اندازه‌گیری شد. از شاخص‌های آمیختگی، شاخص‌های فاصله تا نزدیک‌ترین همسایه، کلارک و اوانز، زاویۀ یکنواخت و نیز اختلاف ابعاد درختان به‌منظور کمّی‌سازی ساختار استفاده شد. میانگین قطر و مساحت پوشش تاجی در منطقه به‌ترتیب 2/13 سانتی‌متر و 7/8 متر مربع محاسبه شد. نتایج شاخص کلارک و اوانز با مقدار متوسط ۰۵/۱ و زاویۀ یکنواخت با مقدار متوسط ۴۵/۰، نشان‌دهندۀ پراکنش یکنواخت درختان در بعضی نقاط و پراکنش تصادفی در نقاط دیگری از جنگل است. شاخص آمیختگی به‌طور میانگین دارای ارزشی برابر با ۱۴/۰ است که نشان‌دهندۀ آمیختگی کم ارس با دیگر گونه‌های دارای فرم رویشی درختی است. مقدار متوسط شاخص فاصله تا نزدیک‌ترین همسایه ۷۰/۳ متر و شاخص‌های تمایز قطری و ارتفاعی به‌ترتیب ۱۶/۰ و ۲۳/۰ به‌دست آمد. نتایج حاصل از شاخص تنوع ساختاری ترکیبی در سه قطعه با مقدار میانگین ۲۳/۰ نشان‌دهندۀ تنوع ساختاری کم در رویشگاه‌های ارس در منطقۀ تحقیق است. بر اساس نتایج این پژوهش در رویشگاه طبیعی درختان ارس، پراکنش مکانی یکنواخت، ساختار همگن و سطح تنوع ساختاری کم برآورد شد. بر این اساس در تدوین راهبردها و برنامه‌های مدیریتی باید حفظ ساختار و الگوی مکانی درختان ارس در نظر گرفته شود.