مطالعۀ اکتشافی معیارهای ارزیابی عملکرد مربیان ملی کشور

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه علوم پزشکی تبریز

3 دانشگاه الزهرا

doi
چکیده

یکی از وظایف اصلی و مهم فدراسیون‌های ورزشی سنجش و ارزیابی عملکرد آن­هاست، به­طوری که هرگونه ادامۀ همکاری مربیان را در سطح ملی تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. هدف از انجام این تحقیق، مطالعۀ اکتشافی معیارهای ارزیابی عملکرد مربیان ملی کشور است. تحقیق حاضر در دو بخش کیفی و کمّی و به روش توصیفی و پیمایشی انجام شده است. در بخش کیفی با مطالعۀ ادبیات تحقیق و جلسات بحث و بررسی با نخبگان، متغیرهای اثرگذار در ارزیابی عملکرد مربیان ملی شناسایی شد. در بخش کمّی پرسشنامه‌ای با 35 سؤال پاسخ‌ بسته تهیه شد که پنج تن از استادان دانشگاه روایی آن را تأیید و طی مطالعه­ای مقدماتی ضریب‌پایایی آن به روش آلفای کرونباخ 974/0تعیین شد (01/0P<). پرسشنامه در اختیار 450 نفر ازاستادان دانشگاه، مربیان نخبه، مدیران، ورزشکاران ملی و کارشناسان ورزش فعال در فدراسیون‌های رتبۀ اول و دوم  قرار گرفت. در نهایت 407 پرسشنامه تحلیل شد. معیارهای ارزیابی عملکرد مربیان ملی کشور متشکل از پنج عامل بود که عبارت بودند از: توانایی‌های فنی، توانایی‌های عملیاتی، مهارت‌های ویژه، مهارت‌های رهبری و مهارت‌های ارتباطی. شاخص‌های برازش به­دست­آمده اعتبار مدل را تأیید کردند و بر اساس این شاخص‌ها ساختار حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی تأیید شد. در این مدل توانایی‌های فنی و توانایی‌های عملیاتی (اجرایی) بیشتر از سایر عوامل و سپس به‌ترتیب مهارت‌های ویژه و مهارت‌های ارتباطی و سپس مهارت‌های رهبری مربیان مورد توجه ارزیابان قرار گرفته است. در بحث توانایی‌های فنی مربیان، بیشترین متغیر اثرگذار مربوط به بهره‌گیری از تاکتیک‌ها و استراتژی‌های مناسب در هر مسابقه است و در باب توانایی‌های عملیاتی و اجرایی مربیان، بیشترین متغیر اثرگذار توانایی آن­ها در تهیۀ برنامه‌های ویژه برای مسابقات در سطوح ملی است. همچنین هر یک از عامل‌ها، متغیرهای تبیین­کنندۀ هر عامل و بارهای عاملی هر متغیر، مهم‌ترین عامل‌ها و مهم‌ترین نقاط قابل دستکاری برای مدیران برای اثرگذاری در هر عامل، شناسایی و تعیین شدند.در مدیریت حرفه‌ای و رقابتی امروز، لازم است ارزیابی کارکنان،  به‌ویژه مربیان ملی سیستماتیک و مبتنی بر روش‌های علمی باشد که طی آن به هر متغیر به اندازۀ بار عاملی‌اش توجه و ارزیابی مربیان را در بخش‌های مختلفِ وظایف آنان و بر اساس متغیرهای مقیاس ارزیابی عملکرد مد نظر قرار دهند. همچنین با بررسی ادبیات تحقیق ونظر به اینکه مهارت‌های ارتباطی و رهبری مربیان در مدیریت و موفقیت تیم‌ها نقشی مهم ایفا می‌کند، لازم است مدیریت فدراسیون‌ها، برای توجه به عوامل فوق در نظام ارزیابی عملکرد مربیان کشور، به مهارت‌های ویژه و رهبری مربیان توجه بیشتری کنند.