ارائه چارچوبی برای شناخت برآیندهای آینده حسابداری عصب‌شناختی در بازار سرمایه: سناریوپردازی پیشران‌های کلیدی مؤثر در کیفیت تصمیم‌گیری‌های مالی

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران

2 استادیار گروه حسابداری، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران

4 دانشیار گروه حسابداری، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران

doi
10.22108/far.2026.146268.2150
چکیده

هدف این مطالعه دستیابی به چارچوبی برای شناختِ برآیندهای آینده توسعه حسابداری عصب‌شناختی در راستای ارتقاء کیفیت تصمیم‌گیری‌های مالی در بازار سرمایه می‌باشد. این مطالعه در زمره پژوهش‌های دارای رویکردِ مالتی متود دسته‌بندی می‌شود که طی فازهای تحلیلی؛ نظریه داده بنیاد، دلفی و مجموعه‌ای از فرآیندهای ماتریسی در سناریوپردازی، اقدام به تبیین برآیندهایی از توسعه حسابداری عصب‌شناختی در بهبود کیفیت تصمیم‌گیری‌های مالی در بازار سرمایه می‌نماید. در این مطالعه 16 نفر از خبرگان حرفه حسابداری، مدیریت مالی و علوم عصب‌شناسی از طریق نمونه‌گیری نظری و فرآیندِ اجرایی گلوله برفی انتخاب و از طریق اَبزارهای مصاحبه، چک‌لیست 7 گزینه‌ای دلفی و چک‌لیست‌های عدم قطعیّت اقدام به مشارکت نمودند. نتایج حاصل در فاز اول مطالعه از طریق نظریه داده بنیاد، حکایت از شناسایی ]257[ کدباز ایجاد شده، ]30[ مضمون مفهومی؛ ]6[ مولفه محوری و ]3[ مقوله سازه‌ای در قالب چارچوب نظری پژوهش دارد. سپس با انجام فرآیند دلفی براساس دو معیار میانگین و ضریب توافق، نتایج از تأیید مولفه‌های محوری برای اجرای تحلیل سناریو حکایت دارد. سپس در فاز سناریوپردازی و با انجام مجموعه‌ای از فرآیندهای ماتریسی مقایسه زوجی سطر «i» و ستون «j»، ]4[ سناریو بر مبنای دو محورِ «قابلیت‌های ذهنی برآمده از توسعه حسابداری عصب‌شناختی» و «مزیت‌های رقابتی برآمده از توسعه حسابداری عصب‌شناختی»، با عناوین «سناریوی نئوکورتکس مالی»؛ «سناریوی پریفرنتال مالی»؛ «سناریوی اکوسیستم مالی» و «سناریوی سیناپس مالی» تعیین شدند. در نهایت برمبنای محاسبات ماتریسی توابع ریاضی مشخص شد، محتمل‌ترین سناریوی برآیندهای توسعه حسابداری عصب‌شناختی در بهبود کیفیت تصمیم‌گیری‌های مالی بازار سرمایه آینده، «سناریوی نئوکورتکس مالی» می‌باشد.