تأثیر فرهنگ سازمانی بر ریسک سقوط قیمت سهام: رویکرد تجزیه‌وتحلیل متنی

نویسندگان

1 استاد رشتۀ حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

2 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

3 کارشناسی ارشد حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

doi
10.22108/far.2025.143326.2080
چکیده

در چارچوب نظریۀ نهادی، فرهنگ سازمانی به عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار بر رفتار سازمانی شناخته می‌شود که می‌تواند ریسک سقوط قیمت سهام را تحت تأثیر قرار دهد. بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی بر ریسک سقوط قیمت سهام هدف اصلی این پژوهش است. داده‌های مالی 124 شرکت فعال در بورس اوراق بهادار تهران طی یک بازۀ زمانی 10ساله از سال 1391 تا 1400 جمع‌آوری و برای آزمون فرضیه از روش رگرسیون خطی چندمتغیره و الگوی داده‌های ترکیبی استفاده شده است. فرهنگ سازمانی از طریق ربع‌های چهارگانه (کنترل‌محور، خلاقیت‌محور، همکاری‌محور و رقابتی‌محور) با استفاده از رویکرد تجزیه‌وتحلیل متنی و مجموعۀ نرم‌افزار‌هایAdobe Acrobat ، Microsoft Edge و Ocr (تحت زبان برنامه‌نویسی پایتون) مورد سنجش قرار گرفت. مطابق فرضیه‌ها، یافته‌ها نشان داد فرهنگ سازمانی در قالب ربع‌های کنترل‌محور، خلاقیت‌محور، همکاری‌محور و رقابتی‌محور، ریسک سقوط قیمت سهام را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد، اما در در سطح اطمینان 90 درصد، فرهنگ سازمانی همکاری‌محور و خلاقیت‌محور ریسک سقوط قیمت سهام را به طور مثبت تحت تأثیر قرار می‌دهند. برخلاف دیدگاه نظریۀ نهادی، نتایج نشان داد در محیط اقتصادی ایران، فرهنگ سازمانی نمی‌تواند بر رفتار مدیران فرصت‌طلب شرکت‌ها اثرگذار باشد تا در انباشت یا افشای اخبار بد توسط آنها تغییری صورت بگیرد. اندازه‌گیری فرهنگ سازمانی تحت رویکرد تجزیه‌وتحلیل متنی در قالب چهار ربع فرهنگی و بررسی تأثیر آن بر ریسک سقوط قیمت سهام به درکی بهتر از رابطۀ بین فرهنگ سازمانی و ریسک سقوط قیمت سهام کمک می‌کند.