آسیب‌شناسی پافشاری بر افشای جریان‌های نقدی عملیاتی به روش غیرمستقیم

نویسندگان

1 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

2 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

doi
10.22108/far.2025.143581.2084
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی شکاف بین دیدگاه سرمایه‌گذاران و مدیران مالی نسبت به ارائۀ جریان‌های نقدی عملیاتی انجام شده است. روش استفاده‌شده سه پیمایش جداگانه است که از طریق پرسشنامه‌های ساختاریافته بر روی نمونه‌های تصادفی از سرمایه‌گذاران خصوصی (384 نفر)، مدیران مالی (201 نفر) و حسابرسان (265 نفر) به اجرا درآمده است. شواهد گردآمده از سرمایه‌گذاران خصوصی نشان می‌دهد حدود 85 درصد روش مستقیم را برای ارائۀ جریان‌های نقد عملیاتی ترجیح می‌دهند و اطلاعات مربوط به «دریافت‌های نقدی حاصل از فروش کالا و ارائۀ خدمات» را به‌ عنوان مهم‌ترین جریان نقدی عملیاتی تقاضا می‌کنند. این در حالی است که کمتر از یک‌سوم آنها معتقد هستند امکان برآورد معقول چنین قلم اطلاعاتی، با استفاده از افشائیات روش غیرمستقیم و سایر صورت‌های مالی، وجود دارد. از سوی دیگر، در خصوص امکان‌پذیری تهیۀ صورت جریان‌های نقدی به روش مستقیم، دیدگاه تهیه‌کنندگان و حسابرسان تفاوتی معنادار دارد. بیشتر حسابرسان عضو نمونه معتقد هستند امکان افشای بخش جریان‌های نقدی عملیاتی به روش مستقیم و با رعایت ملاحظات هزینه - منفعت وجود دارد؛ اما فقط حدود 9 درصد از مدیران مالی چنین اعتقادی دارند. این دو گروه، در خصوص دلایل حمایتی خود نیز اختلاف‌نظر دارند. بنابراین، از مجموع یافته‌ها وجود شکاف بین رویه‌های عملی حسابداران و انتظارات سرمایه‌گذاران استنباط می‌شود؛ شکافی که می‌تواند کیفیت مطلوب گزارشگری مالی را خدشه‌دار کند. این مطالعه با بررسی دقیق نظرات افراد مرتبط با صورت جریان‌های نقدی از مرحلۀ تهیه تا استفاده، تلاش کرده است تا ادبیات موجود دربارۀ صورت جریان‌های نقدی در طول چرخۀ عمر آن را در محیط ایران توسعه دهد.