فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نسبت‌های مالی، نمایی از وضعیت و عملکرد شرکت را به استفاده‌کنندگان از صورت‌های مالی نشان می‌دهند. با وجود این، استفاده از روش‌های سنتی مبتنی بر نسبت‌های مالی به‌منظور سنجش و محاسبۀ کارایی به‌واسطۀ تک‌بعدی بودن، محدودیت‌ها و نارسایی‌های نسبت‌های مالی، توأم با انتقاداتی است و محاسبۀ کارایی مبتنی بر این روش به‌تنهایی، ممکن است از دقت و عینیت کمتری برخوردار باشد و موجب گمراهی استفاده‌کنندگان شود. در این پژوهش، به‌منظور برطرف‌کردن خلأ مزبور، با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده‌های متکی بر متغیرهای منفی، به محاسبۀ کارایی و رتبه‌بندی تعداد ۲۱۰ شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی بازه زمانی ۱۲ ساله، پرداخته شده است. در ادامه با استفاده از آزمون معادلات ساختاری واریانس محور، میزان ارتباط تعداد ۸ نسبت مالی مهم که با استفاده از روش‌های دلفی فازی و تحلیل سلسله‌مراتبی فازی برگزیده شده‌اند، با عدد کارایی به‌دست‌آمدۀ شرکت‌ها اقدام شده است. نتایج نشان دادند از میان نسبت‌های مالی، دو نسبت آنی و حاشیۀ سود، بیشترین ضرایب اهمیت را داشته‌اند. این الگو علاوه بر پوشش محدودیت‌های نسبت‌های مالی، می‌تواند با ارائۀ اطلاعات جامع‌تر و با دقت بیشتری به‌عنوان مکملی برای تحلیل نسبت‌های مالی به کار گرفته شود.