بررسی تأثیر حسابداری ذهنی بر رفتار سرمایه‌گذاران از دیدگاه گزارشگری مالی

نویسندگان

1 مربی، گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران و دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرا

2 استاد گروه حسابداری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 استادیار گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.22108/far.2017.103495.1062
چکیده

اگرچه نظریۀ حسابداری ذهنی به‌منظور توضیح تصمیم‌گیری‌های مشتری و خانوار ایجاد شده بود، اما ایده‌های آن برای تهیه‌کنندگان و استفاده‌کنندگان گزارش‌های مالی و افشاگری‌های اختیاری نیز‌ اجراشدنی هستند. سه ویژگی اصلی نظریۀ حسابداری (یعنی کد‌گذاری، طبقه‌بندی‌ و ارزیابی) با ویژگی‌های اصلی گزاشگری مالی و افشاگری اختیاری مطابقت دارند. سرمایه‌گذاران برای اتخاذ تصمیمات مالی و تحلیل رویدادهای اقتصادی به نحوۀ گزارشگری مالی و افشای اختیاری اطلاعات ازسوی واحدهای تجاری حساسیت ویژه­ای دارند؛ اما طی دهه‌های اخیر، رفتارهای خلاف قاعده‌ای در بازارهای مالی به‌وجود آمده است که نظریه­های مالی کلاسیک قادر به توضیح و تبیین آنها نیستند. به همین‌رو، مفاهیمی مانند حسابداری ذهنی که در زمینۀ مالی‌- رفتاری مطرح شده است، بیش از پیش‌ توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است. در نتیجه، این پژوهش درصدد است تا به تبیین نقش حسابداری ذهنی، در گزارشگری مالی از دیدگاه سرمایه­گذاران بپردازد. از این‌رو، 120 نمونۀ­ آماری از شرکت­های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال­های 1394- 1385 ‌تجزیه و تحلیل شده‌اند. نتایج پژوهش بیانگر اثر تعدیلی گزارش زیان بر ارتباط بین سود خالص و قیمت سهام است که انتظار می­رود در راستای تأیید نظریۀ حسابداری ذهنی در صورت سود و زیان باشد.