ارزیابی مقایسه‌ای اثربخشی تکنیک‌های داده‌کاوی در پیش‌بینی ریسک و بازده سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

نویسندگان

1 کارشناس ارشد حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، اصفهان، ایران

2 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

doi
10.22108/far.2017.21746
چکیده

ریسک و بازده سهام همواره از مهم­ترین عوامل در اتخاذ تصمیمات مالی سرمایه­گذاران بوده است. از این رو پیش­بینی آنها برای سرمایه­گذاران و سایر فعالان بازار سرمایه حائز اهمیت بسیار است. هدف پژوهش حاضر به کارگیری تکنیک­های داده­کاوی در پیش­بینی بازده و ریسک سیستماتیک سهام در شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می­باشد. در این پژوهش با استفاده از چهار الگوریتم تحلیل جداساز خطی، الگوریتم تحلیل جداساز غیرخطی، الگوریتم نزدیکترین K همسایگی و درخت تصمیم و به کمک 16 متغیر مستقل به پیش­بینی بازده و ریسک سیستماتیک سهام پرداخته می­شود. چهار الگوریتم مذکور یک بار با استفاده از کل متغیرهای مستقل و بار دیگر با استفاده از 4 متغیر مستقل  که با استفاده از رویکرد فیلترینگ به عنوان مؤثرترین متغیرها در پیش­بینی بازده و ریسک شناخته شده­اند، اجرا می شود. سپس صحت پیش­بینی چهار الگوریتم در دو حالت (مجموعاً 8 پیش­بینی برای بازده و 8 پیش­بینی برای ریسک) مقایسه و بهترین الگوریتم انتخاب می­گردد. بدین منظور داده­های 107 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال­های 1380 تا 1392 مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج حاصل شده حاکی از این است که در حالت به کارگیری 16 متغیر مستقل الگوریتم تحلیل جداساز خطی بهترین پیش­بینی بازده و الگوریتم تحلیل جداساز غیرخطی بهترین پیش­بینی ریسک سیستماتیک را به دست می­دهد. لیکن در حالت استفاده از متغیرهای مستقل منتخب  الگوریتم تحلیل جداساز غیرخطی بهترین پیش­بینی بازده و الگوریتم تحلیل جداساز خطی بهترین پیش­بینی ریسک سیستماتیک را ارائه می­دهد. به طور کلی استفاده از متغیرهای مستقل منتخب (به جای استفاده از کل متغیرهای مستقل) توان الگوریتم­ها در پیش­بینی بازده و ریسک سیستماتیک را بهبود می­بخشد.