ارزیابی فعالیت گسل تالش در استان گیلان با بررسیهای مورفوتکتونیکی و لرزهزمینساختی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه.
2 دانشیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه.
doi
10.22034/gmpj.2022.349872.1363چکیده
منطقه تالش در استان گیلان و ایالت لرزهزمینساختی گرگان-رشت واقع شده است. به منظور تعیین میزان فعالیتهای نوزمینساختی در راستای مقابله با رخداد زلزله، از شاخصهای ریخت زمینساختی و تحلیل آماری لرزهزمینساخت منطقه استفاده گردید. به منظور ارزیابی نسبی زمینساخت فعال در امتداد گسل تالش در زون ساختاری البرز، برخی از شاخص های مورفوتکتونیکی از قبیل: انتگرال هیپسومتری و منحنی هیپسومتری، نسبت کشیدگی، شاخص نسبت پهنای دره به عمق آن، شاخص عدم تقارن آبراهه ها در حوضه آبریز، پیچ و خم جبهه کوهستان و شاخص شیب آبراهه در محیط نرم افزار GIS محاسبه شدهاست. بررسی شاخصهای مورفومتریک در حوضههای منطقه مورد مطالعه نشان می دهد که میزان فعالیت تکتونیکی در امتداد گسل تالش به یک اندازه و ثابت نیست. برخی از شاخص ها، مناطق شمالی گسل تالش را به عنوان مناطق فعال و برخی دیگر قسمت های جنوبی را فعال تر ارزیابی می کنند، اما تعداد شاخص هایی که بر قسمتهای جنوبی اشاره دارند بیشتر است. بازدید های صحرایی انجام شده از منطقه، وجود شکستگیها، گسلهای جدید، چین خوردگیها و نیز حفر قائم رودخانهها، تأیید کنندهی فعالیتهای نئوتکتونیکی میباشند. در بررسی های لرزه زمینساختی و محاسبه بیشینه شتاب محتمل گسلهای محدوده مورد مطالعه معلوم گردید که گسل تالش با طول تقریبی 82 کیلومتر و به فاصله کمتر از 7 کیلومتر از مرکز منطقه مورد مطالعه، بیشترین شتاب افقی را به میزان 63/0 وارد میکند. به طور کلی مطالعهی نشانگرهای نوزمینساختی و محاسبات انجام شده بیانگر فعال بودن گسل تالش از نظر تکتونیکی میباشد.