نگاهی به حیات اجتماعی شهر باستانی سیمره از شکلگیری تا فروپاشی1
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری باستانشناسی دانشگاه تربیتمدرس؛ و کارشناس مرکز باستانشناسی اداره کل میراثفرهنگی استان تهران.
2 دانشجوی دکتری باستانشناسی دانشگاه تربیتمدرس.
doi
10.22084/nbsh.2019.5986.1249چکیده
منطقهی ایلام از جمله مناطقی است که در زمینهی آثار باستانی، بناهای درخورتوجهی را از نظر پراکندگی و تعدد بیشمار این آثار، در خود جای داده که نشاندهندهی اهمیت موقعیت سوقالجیشی آن در طول تاریخ است. از جملهی این آثار شهرهای باستانی بوده که تاکنون برروی آنها بررسی علمی و باستانشناسانه صورت نگرفته و بهصورت ناشناخته باقیمانده است. از جملهی این شهرها، شهر باستانی سیمرهی درهشهر است که با توجه به کاوشهایی که طی سالهای اخیر در آن انجام گرفت، دادههای باستانشناختی آن اطلاعات ارزشمندی را در اختیار پژوهشگران قرار داد. دادههای باستانشناسی ضمن تأیید اطلاعات تاریخی از تداوم حیات این شهر از دورهی ساسانی تا قرون اولیهی اسلامی حکایت دارند. در اینجا با مطالعهی دادههای باستاݣݣنشناسی و مطابقت آنها با دادههای تاریخی و زمینشناسی که تاریخی را برای فروپاشی این شهر باستانی که بیشتر مورخان به اوج آن اشاره کردهاند، پرداخته خواهد شد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تحولات شکلگیری سیمره و تغییرات احتمالی که در طول تأسیس این شهر رخداده و همچنین علت اصلی نابودی این شهر با توجه به دادههای قابلدسترس، اعم از: اطلاعات زمینشناسی، متون تاریخی و جغرافیایی و دادههای باستانشناسی میباشد. در این پژوهش، دادهها به دو روش میدانی و کتابخانهای گردآوری شده و پژوهش به روش توصیفیِ تاریخی-تحلیلی صورتگرفته است. برهمین اساس، دو پرسش مطرح میشود: وضعیت سکونت در شهر سیمره چگونه است و به چه زمانی میرسد؟ باوجود اهمیت و موقعیت جغرافیایی سیمره، با توجه به اطلاعات زمینشناسی، متون تاریخی و جغرافیایی و دادههای باستانشناسی، علت اصلی متروکشدن سیمره چیست؟ بهطور کلی مشخص گردید که شهری با اینچنین بستر جغرافیایی و تاریخی معتبر، به ناگاه متروکشده است. در نتیجه، برمبنای متون تاریخی و جغرافیایی، دادههای باستانشناسی و اطلاعات زمینشناسی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت و مشخص گردید که شهر در قرون اولیهی اسلامی در سال 258 هـ.ق. در اثر زلزلهای بهصورت کلی ویران و نابود میشود.