ارزیابی سطح پایداری اجتماعی در بافتهای تاریخی شهری مطالعه موردی: شهر اردبیل
نویسندگان
1 دانشیار شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار معماری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری شهرسازی اسلامی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22034/jsc.2019.90902چکیده
در بین محققان اتفاقنظر وجود دارد که لازمه تبدیل محلههای تاریخی شهری به مکانهایی برای زندگی جمعی، توجه به جنبههای پایداری اجتماعی در این محلهها است. در واقع، مهمترین وجه تأثیرگذار بر حفاظت محلههای تاریخی در روند توسعه پایدار شهری، به مؤلفه اجتماعی آن بازمیگردد. هدف این پژوهش سنجش پایداری اجتماعی محلههای ششگانه بافت تاریخی شهر اردبیل میباشد. حجم نمونه شامل 384 نفر از ساکنان بافت تاریخی شهر اردبیل است که به روش تصادفی ساده نمونهگیری شدند. سنجههای پژوهش نیز در قالب یک پرسشنامه محقق ساخته با 10 مؤلفه اصلی پیادهسازی شد که عبارتاند از: (امنیت اجتماعی، مشارکت اجتماعی، اعتماد اجتماعی، هویت جمعی، سرزندگی، تعامل اجتماعی، حس تعلق، کیفیت مسکن، بهرهمندی اقتصادی، و عدالت فضایی). نتایج نشان میدهد که پایداری اجتماعی در بافت تاریخی اردبیل درمجموع پایین است. بااینکه مؤلفههای امنیت اجتماعی، مشارکت اجتماعی، تعامل اجتماعی و حس تعلق وضعیت مطلوبتری نسبت به سایر مؤلفهها داشتند، اما ناپایداری در وضعیت اقتصادی ساکنان، پایین بودن کیفیت کالبدی بافت و دسترسی نامناسب به خدمات عمومی، عامل مهمی در تشدید ناپایداری اجتماعی محدوده موردمطالعه بود. در بین محلهها نیز، تفاوتهای فضایی معنیداری از نظر میزان پایداری اجتماعی مشاهده شد. در واقع، موقعیت مکانی هر یک از محلهها و نحوه دسترسی به خدمات شهری، بر پایداری اجتماعی آنها مؤثر بود. نتایج این مطالعه ضمن تأکید بر ضرورت ارزیابی پایداری اجتماعی در سطح محلههای شهری، نقش ابعاد اجتماعی توسعه پایدار را در ارتقای کیفیت بافتهای تاریخی برجسته میسازد.
