برآورد حد قابل تحمل هدررفت خاک با استفاده از روشهای رگرسیون خطی و درختی
نویسندگان
1 دانشگاه شیراز
2 دانشگاه شیراز
3 دانشگاه شیراز
doi
10.22067/jsw.v34i1.82129چکیده
برای انجام فعالیتهای حفاظتی در برابر فرسایش خاک دانستن میزان حد قابل تحمل هدررفت خاک بسیار ضروری است. از اینرو، پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان حد قابل تحمل هدررفت خاک به روش ضخامت و بر اساس معادله پرکاربرد اسکیدمور و توسعه توابع انتقالی رگرسیونی در برآورد این ویژگی در حوضه بالادست سد درودزن انجام شد. برای این منظور تعداد 60 نیمرخ خاک با دستگاه بیل مکانیکی حفر و علاوه بر اندازهگیری عمق خاک، برخی از ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک سطحی (0 تا 30 سانتیمتر) نیز در آزمایشگاه و صحرا اندازهگیری شد. از روش رگرسیونی خطی چندگانه و رگرسیون درختی برای توسعه توابع انتقالی استفاده شد. نتایج نشان داد مقدار حد قابل تحمل هدررفت خاک با استفاده از روش اسکیدمور با میانگین 04/1 تن در هکتار در سال از حداقل 29/0 تا حداکثر 25/2 تن در هکتار در سال متغیر بود. ماده آلی خاک با داشتن بیشترین ضریب استاندارد شده (64/0=Beta) و بیشترین همبستگی (77/0-) با حد قابل تحمل هدررفت خاک مهمترین ویژگی در برآورد این شاخص خاک بود. بر اساس آمارههای ارزیابی، روش رگرسیون درختی با میانگین برآوردی حد قابل تحمل هدررفت خاک 08/1 تن در هکتار در سال و داشتن ضریب تعیین بالاتر در هر دو مجموعه داده واسنجی (96/0=R2) و اعتبارسنجی (78/0=R2) و مقدار خطای کمتر در داده واسنجی (26/0 تن در هکتار در سال=RMSE) و اعتبارسنجی (13/0 تن در هکتار در سال =RMSE) کارآیی بیشتری در مقایسه با روش رگرسیونی چندگانه چندگانه با میانگین برآوردی حد قابل تحمل 13/1 تن در هکتار در سال داشت.