از کاربرد تا سیاستگذاری فناوری هوش مصنوعی در کتابخانههای دانشگاهی: مرور نظاممند
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
doi
10.22067/infosci.2025.94485.1244چکیده
مقدمه و اهداف: این پژوهش به بررسی جامع پیادهسازی هوش مصنوعی در کتابخانههای دانشگاهی، شامل کاربردها، چالشها، عوامل کلیدی، مزایا، سیاستها، امکانات لازم و شایستگیهای موردنیاز میپردازد.روشها: پژوهش حاضر کاربردی و کیفی است که با روش مرور نظاممند و استفاده از چهارچوب PRISMA انجام شد. از بین ۱۴۶۷ مدرک بازیابیشده از پایگاه وبآوساینس، ۳۱ مقاله مرتبط انتخاب و دادههای موردنیاز استخراج شد.یافتهها: هوش مصنوعی قادر به بهبود فرآیندهایی در بخشهای مختلف کتابخانههای دانشگاهی است. بااینحال، کمبود مهارتهای تخصصی، نگرانیهای امنیتی و محدودیت منابع از موانع اصلی محسوب میشوند. مهارتهای نرم کتابداران نیز نقش کلیدی در موفقیت پیادهسازی دارد.بحث و نتیجهگیری: ادغام هوش مصنوعی منجر به تحول قابل توجه در خدمات کتابخانههای دانشگاهی میشود. سرمایهگذاری در آموزش و پذیرش فناوریهای جدید برای بهرهبرداری از مزایای هوش مصنوعی و تثبیت جایگاه کتابخانههای دانشگاهی ضروری است.اصالت: اصالت پژوهش در ارائه نگاه همهجانبه به پیادهسازی هوش مصنوعی در کتابخانههای دانشگاهی است که کاربردها، چالشها، الزامات انسانی و زیرساختی و سیاستهای عملیاتی را پوشش میدهد و تحلیل راهبردی برای مدیران ارائه میکند.کلیدواژهها: هوش مصنوعی، کتابخانههای دانشگاهی، چالشها و فرصتهای هوش مصنوعی، پیادهسازی هوش مصنوعی، سیاستگذاری فناوری، مرور نظاممند.