بررسی ماهیت و انواع فاعل معنوی در دیوان کیفری بینالمللی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. استادمدعو، گروه حقوق، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
doi
10.22066/cilamag.2024.2003229.2413چکیده
فاعل معنوی، مفهوم نسبتاً جدیدی در حقوق کیفری بینالمللی است که برای اولین بار در بند (الف) ماده (3)25 اساسنامة دیوان کیفری بینالمللی ذکر شده است. دیوان، مفهوم فاعل معنوی را به شیوهای خاص تفسیر میکند، در حالی که در اساسنامة دیوانهای بینالمللی، اصطلاح فاعل معنوی در ارتکاب جرایم بینالمللی صراحتاً به کار برده نشده، بلکه بهصورت کلی شیوههای ارتکاب جرم ذکر شده است. برای درک صحیح مفهوم آن، سؤال این است که بر اساس چه معیاری میتوان ارتکاب جرم از طریق دیگری را احراز کرد. در پاسخ به این پرسش، پژوهش حاضر با استناد به اساسنامة دیوان کیفری بینالمللی و رویهقضایی آن، ضمن تشریح ماهیت و انواع فاعل معنوی به این نتیجه میرسد که دیوان با استناد به معیارهای مختلفی ازجمله معیار کنترل جرم، فاعلان معنوی را همانند فاعلان مادی و شرکای جرم، بهعنوان مرتکب جرم قابل مجازات میداند.